سه شنبه, 12 مهر 1401
سه شنبه, 12 مهر 1401
Tuesday, 04 October 2022
روزنامه گیلان امروز [ شماره ۶۰۹۵ ]

 

 

بخش اقتصاد- این روزها زیاد از بحران غذایی در جهان می شنویم. دو سال درگیریِ کشورها با پاندمی کرونا، شروع جنگ اوکراین و روسیه در شرایطی که تغییرات آب و هوایی خیلی به سود کشاورزی نیست و زنگِ خطرِ خشکسالی خیلی وقت است که به صدا درآمده و در این شرایط، کاهش ذخایر غذایی از مله عواملی است که که با استناد به آن، کارشناسان از حتمی بودنِ این بحران جهانی خبر می دهند.

به گزارش ایلنا، این روزها زیاد از بحران غذایی در جهان می شنویم. دو سال درگیریِ کشورها با پاندمی کرونا، شروع جنگ اوکراین و روسیه در شرایطی که تغییرات آب و هوایی خیلی به سود کشاورزی نیست و زنگِ خطرِ خشکسالی خیلی وقت است که به صدا درآمده و در این شرایط، کاهش ذخایر غذایی از جمله عواملی است که با استناد به آن، کارشناسان از حتمی بودنِ این بحران جهانی خبر می دهند.

اقتصاد ایران طی سالهای گذشته وضعیتِ ناسالمی داشته و در این شرایط، اقشار ضعیف جامعه، بیشترین آسیب دیده اند. به استناد یکی از تحقیقات مرکز پژوهش های مجلس، حدود ۸۹ درصد از فقرای ایران کارگران و بازنشستگان هستند، به طوریکه طی این سال ها با پدیده ای به نام شاغلان فقیر مواجه بوده ایم. دولت سیزدهم برای گذر از این وضعیت و مشکلاتی چون کمبود بودجه و کنترل تورم به دور جدیدی از هدفمندسازیِ یارانه ها روی آورده است. حذف ارز ترجیحی و تخصیص یارانه به مردم که البته به گفته ی دولت قرار است این یارانه ی نقدی به کالابرگ الکترونیک تبدیل شود، سیاستی است که اکنون دولت در پیش گرفته است. حال سوال این است که با توجه به اینکه سیاست های اقتصادی کشور باعث افزایش قیمت کالاهای اساسی می شود و از طرفی به گفته ی کارشناسان بحران جهانی غذا نزدیک است، چطور می توان از این بحران عبور کرد و چه اقدامی برای اقشار ضعیف جامعه باید انجام داد؟

 

دولت اولویت های خود را به درستی انتخاب کند

مرتضی افقه (استاد اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز) در پاسخ به این سوال می گوید: دولت در دو سطح باید اقدام اساسی برای عبور از این بحران انجام دهد تا کمترین آسیب به مردم به خصوص اقشار ضعیف جامعه وارد شود. اولین سطح، مربوط به سیاستهای توزیع عادلانه ی کالاها در داخل کشور است. دولت باید برنامه هایی برای اقشار ضعیف جامعه ترتیب دهد تا دچار بحران نشوند و دوم در زمینه ی تجارت خارجی باید مسیری پیش بگیرد که دچار کمبود مواد غذایی نشویم. در واقع دولت باید ارز کافی برای تامین نیازهای اساسی مردم داشته باشد و این از مهم ترین وظایف دولتهاست.

این استاد دانشگاه به افزایش قیمتِ مواد غذایی در جریان این بحران اشاره کرد و گفت: در این شرایط اقشار ضعیف جامعه آسیب می بینند و دولت باید وجوهی کافی برای تامین این کالاها برای ۵ دهک پایین جامعه در نظر بگیرد.

افقه می گوید: سیاستِ غلط حذف ارز ترجیحی سبب افزایش قیمت ها شده و در کنار این بحران غذایی سبب کمبود مواد غذایی می شود در نتیجه دولت باید به طور مستقیم ورود کند و اولویت خود را تامین معاش گروه های کم درآمد با برنامه های مختلف قرار دهد.

به گفته ی این استاد دانشگاه؛ در شعارها همواره این گروه مورد خطاب قرار می گیرند اما در طول این سال ها آنچه اتفاق افتاده خلاف شعارها بوده است. طی سه دهه گذشته سال به سال سفره ی این اقشار کوچکتر شده بنابراین گرچه دولت نمی تواند کمبودهای تمام این سی سال را یکباره جبران کند اما باید حداقل ها را حفظ کند تا اوضاع از این بدتر نشود.

افقه می گوید: یک بحث این است که دولت بودجه ی کافی برای اجرای سیاست ها داشته باشد و بحث دیگر این است که دولت اولویتهای خود را به درستی انتخاب کند. در این زمان بیش از هر زمان دیگری اولویتهای دولت باید گروه های کم درآمدی باشد که در این سه دهه کمتر مورد توجه قرار گرفتند و در تخصیص بودجه باید به این قضیه توجه شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز در خصوص سیاست دولت برای تخصیص یارانه یا کوپن الکترونیک و… می گوید: در شرایطی که حداقل سی میلیون نفر دچار فقر مطلق هستند اجرای این سیاست ها به ناچار لازم است. البته این نقطه ی مطلوبی نیست که به آن رسیدیم و نشان می دهد تا الان سیاستهایِ درستی اجرا نشده که به اینجا رسیدیم. ما امروز به سیاستهای دوران جنگ برگشته ایم و به اعتقاد من شرایطِ امروز از دوران جنگ نیز بحرانی تر است.

به گفته ی افقه؛ دولت از طرق مختلفی که معمول و مرسوم است، یعنی هم پرداختِ یارانه و هم جیره بندی و هم تخصیص کوپن باید به اقشار ضعیف جامعه کمک کند. مهم ترین کاری که در این زمینه باید انجام داد شناسایی گروه ها هدف است که دولت معمولا در این زمینه ضعف دارد و ابزار لازم برای شناسایی کامل را ندارد. هر چند دولت معتقد است آن ها که زیر نظر بهزیستی و کمیته امداد هستند شناسایی شده اند اما با توجه به اینکه امروز فقر گسترده شده، پرداختنِ صرف به این گروه های شناسایی شده، کافی نیست و باید حمایت گسترده تر شود.

به گفته ی افقه؛ با توجه به سوءتدبیرهایی که تا به امروز داشته ایم، سالانه به تعداد فقرا اضافه شده و خب چون این افراد زیرمجموعه ی این دو دستگاه هم نیستند بنابراین شناسایی این افراد یکی از مهم ترین اقداماتی است که باید انجام شود.

افقه همچنین در مورد کمک به کشاورزان از طریق افزایش قیمت خرید تضمینی گفت: دولت می تواند با اجرای این سیاست های تشویقی برای کشاورزان بخشی از مشکل را در داخل حل کند. باید کمکهای دولت به جای درستش برود؛ کمک دولت به کشاورزان باید به دست خودِ کشاورزان برسد نه دلالان، که در اینصورت نه به نفع تولیدکننده و نه خریدار است.

این استاد دانشگاه بیان کرد: برای اینکه از این وضعیت عبور کنیم باید تولید ملی افزایش پیدا کند و اشتغال زیاد شود. یکی از مهم ترین کارهایی هم که دولت باید انجام دهد این است که تکلیف تحریم ها را به هر شکلی که می تواند مشخص کند. در شرایط موجود تعداد فقرا روز به روز بیشتر شده و اندک افرادی ابرثروتمند شده اند، اگر دولت بتواند از طریق ابزارهایی که در اختیار دارد از این افراد و گروه ها مالیات سنگین بگیرد و این مالیات ها را صرف اقدامات حمایتی کند، می توان امیدوار بود که پا در مسیر درستی گذاشته است. هرچند این افراد با اتکا به ثروت و قدرت خود از زیر بار مالیات فرار می کنند.

 

باید انگیزه ی ماندن در روستا و کار روی زمین های کشاورزی را افزایش داد

محسن احتشام (عضو کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران) نیز در خصوص بحران جهانی غذا و اینکه ایران چگونه باید از این بحران بگذرد، گفت: توانمندیِ کشور ما در زمینه ی کشاورزی بالاست و اگر از تولیدات این بخش به درستی حمایت شود، این بحران خیلی دامن ما را نخواهد گرفت.

عضو کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران تأکید کرد: اگر در بخش کشاورزی از تولیدکنندگان و صنعت کشاورزی حمایت شود با توجه به ظرفیتهایی که ما در ایران داریم می توانیم حتی کشورهای اطراف خود را نیز حمایت کنیم.

احتشام بیان کرد: اینکه چقدر می توانیم در بخش کشاورزی استراتژی درستی داشته باشیم و از روش های درستی استقاده کنیم که در این بحران گرفتار نشویم بستگی به رویه و برنامه ریزی های ما دارد.

وی به بحران کم آبی نیز اشاره کرد و گفت: بحرانِ کم آبی در ایران نیز بر بخش کشاورزی تاثیر می گذارد اما به هر حال می توانیم با برنامه ریزی بخشی از این مشکل را حل کنیم.

احتشام در مورد لزوم استفاده از تکنولوژی های روز برای صرفه جویی در آب در تولیدات کشاورزی گفت: یک مسئله بهینه استفاده کردن از آب است. ما باید محصولاتی را بکاریم که در آن مزیت داریم و با کم آبی ما سازگار است. مبادله ی مزیت ها یعنی محصولاتی که می توانیم را تولید و آن را با محصولاتی که برایمان به صرفه نیست مبادله کنیم. آموزش کشاورزان ما در بهینه کردنِ مصرف آب و کاشت محصولاتی که خیلی به آب نیاز ندارند نیز مسئله ی مهمی است. ضمن اینکه در کنار این موضوع باید از تکنولوژیِ روز استفاده کنیم تا مصرف آب کمتری داشته باشیم.

عضو کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران در مورد حمایت دولت از محصولات کشاورزی گفت: انگیزه ی کشت و کار را بین کشاورزان باید بالا ببریم. قیمت محصولات کشاورزی ما با توجه به زحمتی که کشاورز می کشد منصفانه نیست. دلال ها از این محصولات سود بیشتری به جیب می زنند درحالیکه تولیدکننده ی واقعی ضرر می کند. افزایش قیمت تضمینی محصولات کشاورزی این انگیزه را به تولیدکنندگان می دهد تا بیشتر تولید کنند.

احتشام می گوید: باید انگیزه ی ماندن در روستا و کار روی زمین های کشاورزی را افزایش داد تا کمتر به کشورهای دیگر وابسته باشیم و اگر چنین بحرانی روی داد بتوانیم از آن عبور کنیم.

وی در پایان تاکید کرد: مدیریتِ زنجیره ی تولید، توزیع و مصرف بسیار مهم است و باید برای آن برنامه ریزی کرد.

 

 

 

 

 

به اشتراک بگذارید:

نظر شما:

security code
طراحی و پیاده سازی توسط: بیدسان