گیلان امروز- نشست سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) فارغ از اثرگذاری که بر قیمت نفت داشت، صحنه دیپلماسی پنهان ایران و عربستان بود.

عربستان که در ماه‌های اخیر فشار زیادی به ایران برای کاهش یا توقف میزان تولید نفت خود داشت، با این نیت قصد حضور در وین را داشت که ایران را نیز همراه با سایر کشورها وارد پروسه کاهش تولید نفت کند، اما ایران بارها تاکید کرد که بر مواضع اصولی خود مبنی بر بازگشت به سطوح تولید نفت قبل از تحریم‌ها پایبند است.

مذاکرات و میانجیگری‌ها تا پیش از نشست رسمی به اوج خود رسیده بود و عربستان نیز با تهدید به برهم زدن مذاکرات فشار خود به ایران را تشدید می‌کرد. تاجایی که نشست با کشورهای غیر اوپک را لغو کرد تا فشار به ایران برای پذیرش توافق اوپک را بیشتر کند.

در نهایت، اعضای اوپک در یکصد و هفتاد و یکمین نشست این سازمان برای نخستین بار از سال ٢٠٠٨ میلادی بر سر کاهش تولید نفت خام خود به اجماع رسیدند، از این رو توافق الجزایر اجرایی شد.

به گزارش ایسنا، اعضای اوپک در نشست چهارشنبه خود توافق کردند به مدت ٦ ماه از اول سال ٢٠١٧ میلادی روزانه یک میلیون و ٢٠٠ هزار بشکه از تولید خود بکاهند و مجموع آن را به ٣٢ میلیون و ٥٠٠ هزار بشکه در روز برسانند و این منوط به همکاری کشورهای غیرعضو اوپک و کاستن روزانه ٦٠٠ هزار بشکه نفت از تولیدشان است.

١٤ عضو اوپک هم اکنون روزانه ٣٣ میلیون و ٦٠٠ هزار بشکه نفت خام تولید می کنند. در آوریل سال ٢٠١٦ میلادی یعنی زمانی که کشورهای عضو و غیرعضو اوپک برای مذاکراه و توافق بر سر طرحی به نام «فریز نفتی» در نشست دوحه (٢٩ فروردین ماه امسال) گردهم آمده بودند، تولید نفت خام ایران بر اساس گزارش منابع ثانویه در ماه مارس اوپک سه میلیون و ٢٩٠ هزار بشکه بود.

بر اساس توافق مقدماتی (٢٨ سپتامبر، هفتم مهرماه) الجزیره، سطح تولید اوپک به ٣٢ میلیون و ٥٠٠ هزار تا ٣٣ میلیون بشکه در روز محدود خواهد شد.

آمارهای موسسه های مختلف از مازاد عرضه روزانه بیش از دو میلیون بشکه ای نفت در بازارهای جهانی حکایت دارد.

اعضای اوپک با تصمیم روز چهارشنبه که جدای از مسائل سیاسی رقم خورده است، ثابت کردند هنوز در شرایط سخت می توانند تصمیم‌های مهمی بگیرند و نقش مهمی در بازار انرژی جهان بازی کنند. پیش بینی ها حاکی از آن است که قیمت نفت با این تصمیم اوپک به محدوده ٥٠ تا ٥٥ دلار برای هر بشکه می رسد.

اعضای اوپک درحالی بر کاهش مجموع تولید خود به اجماع رسیدند که در این میان سهم هرکشور به طور مجزا مشخص شده است.

ایران تنها کشوری است که در جدول مورد تایید اوپک اجازه افزایش تولید نفت تا ۹۰ هزار بشکه در روز را دارد.

براین اساس، ایران می‌تواند تولید نفت خود را از ۳.۷۹ میلیون بشکه فعلی براساس گزارش منابع ثانویه، تا ۳.۹۷۵ میلیون بشکه افزایش دهد.

اندونزی، لیبی و نیجریه نیز از کاهش تولید معاف شده‌اند، اما موضوعی درباره افزایش تولیدشان مطرح نشده است. سایر کشورها نیز همگی عهده دار بخشی از کاهش تولید نفت اوپک خواهند بود.

مدت توافق نشست ١٧١ اوپک ٦ ماه خواهد بود و با درنظر گرفتن شرایط و دورنمای بازارهای جهانی نفت خام برای ٦ ماه دیگر قابل تمدید خواهد بود.

براساس این جدول، بیشترین میزان کاهش تولید بر عهده عربستان خواهد بود که تولید روزانه خود را ۴۸۶ هزار بشکه کاهش می‌دهد و پس از آن، عراق با ۲۱۰ هزار و امارات با ۱۳۹ هزار بشکه کاهش تولید قرار می‌گیرند.کویت، ونزوئلا و آنگولا نیز در رده‌های بعدی کاهش تولید نفت قرار دارند.

پشت پرده نشست داغ اوپک از زبان زنگنه

وزیر نفت با اشاره به اجلاس اوپک اظهار کرد: با توجه به نتیجه اجلاس اوپک و کاهش تولید ۶۰۰ هزار بشکه‌ای غیر اوپک قیمت نفت به بیش از ۵۰ دلار خواهد رسید.

به گزارش ایسنا، بیژن زنگنه گفت: تصمیمی که دراجلاس گرفته شد تصمیم مهمی بود. اوپک بیش از دو سال منفعل بود و برخی می‌گفتند اوپک مرده است.

وی افزود: در الجزایر نشانه‌هایی از زنده بودن اوپک نمایان شد. در الجزایر تصمیم گرفته شد که تولید اوپک به ۳۲ میلیون و ۵۰۰هزار بشکه در روز کاهش پیدا کند و قرار شد سهم تولید هر کشور برای کاهش مشخص شود.

وزیر نفت ادامه داد : قرار است تولید اوپک یک میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه کاهش پیدا کند و به ۳۲میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه برسد. همه کشورها موظف شدند ۴.۵ درصد از آخرین تولید خود که در پایه اکتبر است را کاهش دهند بجز ایران. بعد از ماه‌ها جنگ اعصاب و درگیری آمد و رفت و بحث‌های اعصاب خردکن قرار شد بالاترین رقم تولید تاریخی ایران بر مبنای گزارش منابع ثانویه که در سال ۲۰۰۵ معادل ۳ میلیون و ۹۷۵ هزار بشکه بود پایه تولید ایران باشد و موافقت شد تولید ایران به طور متوسط در شش ماه آینده که دوره اعتبار این تصمیم است ۹۰ هزار بشکه افزایش پیدا کند.

وزیر نفت با تاکید بر اینکه کشورها می‌توانند در عین رقابت و داشتن اختلاف شدید سیاسی با یکدیگر همکاری کنند افزود: یک مطلب مهم که در زندگی و زندگی حکومتی باید به آن توجه کنیم این است که می‌شود در عین رقابت و داشتن اختلافات شدید سیاسی با هم همکاری کرد که اوپک نمونه‌بارز این موضوع است؛ در عین اینکه رقابت داریم ودر برخی جاها اختلاف شدید سیاسی وجود دارد توانستیم تعامل کنیم. بخشی از تعامل به قدرت هر کشور برای تولید بستگی دارد. در واقع قدرت هر کشور برای تولید و ظرفیت مازاد برای تولید حرف اول و آخر را در اوپک می‌زند. اگر قوی باشیم جلو می‌افتیم اما اگر ضعیف باشیم با خواهش و تمنا کسی به حرف شما گوش نمی‌دهد و شما را تکه‌پاره می‌کنند، می خورند و از بین می‌روید و نابود می شوید.

زنگنه با بیان اینکه ما در کل کشور ایستادگی داشتیم اظهار کرد: ما ثابت کردیم پای حرفمان هستیم؛ برای اینکه به شرایط قبل از تحریم برگردیم. با این که برخی به ما انتقاد کردند و گفتند با اینکارها قیمت ‌نفت را کاهش می‌دهید حتی کاریکاتور کشیدند و نوشتند: مفت فروش.

وی که در اخبار ساعت ۱۴ شبکه یک صحبت می‌کرد در مورد قیمت نفت توضیح داد: ماه دسامبر ماه بدی برای بازار نفت است زیرا همه نفت نمی‌خرند و تقاضا کاهش پیدا می‌کند. اما بعداز تماس تلفنی که رئیس جمهور با رئیس جمهور روسیه داشت آشکارا مشخص شد که روسیه مواضع خود را از فریز تولید به کاهش تولید تغییر داده است که این برای اوپک ارزشمند بود. قرار است روسیه ۳۰۰ هزار بشکه تولید خود را کاهش دهد و کشور های دیگر غیر اوپک نیز ۳۰۰ هزار بشکه تولید خود را کاهش دهند که اجرای این تصمیمات باعث می‌شود که قمیت‌ها بالاتر از ۵۰ دلار برسد.

وزیر نفت در مورد میزان تولید نفت ایران گفت: در حال حاضر تولید واقعی نفت ایران ۳میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه است اما طبق گفته منابع ثانویه که مورد قبول اوپک است تولید ایران در اکتبر ۳میلیون و ۷۷۰ هزار بشکه بود. البته تولید واقعی همه کشورها با میزانی که از سوی منابع ثانویه اعلام می شود فرق می‌کند.

معامله برد-برد ایران در اوپک

رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی و صنایع معادن ایران در گفت وگو با خبرآنلاین درباره توافق روزگذشته اوپک که منجر شد برخلاف تصمیم اوپک به کاهش یک میلیون و 200 هزاربشکه نفت در روز، ایران تولید خود را افزایش دهد، اظهارداشت: این توافق یک معامله برد-برد بود و منطبق بر منافع ملی ایران است. از سویی سبب می شود که شرایط اقتصادی ایران تا یکسال آینده به لحاظ اقتصادی پایدار بماند.

او با بیان اینکه سعودی ها به همکاری ایران و روسیه برای این تصمیم نیاز داشتند، تصریح کرد:سعودی ها می خواستند که رقیب شان روسیه تولید خود را فریز کند و از سویی ایران هم در نهایت راضی باشد؛ البته سعودی ها چون در حال فروش بخشی از سهام آرامکو(شرکت ملی نفت عربستان سعودی) هستند، نیاز دارند که قیمت نفت بالاتر برود تا بتوانند سهام آرامکو را به قیمت بالاتری بفروشند.

این کارشناس اقتصادی عنوان کرد: قیمت سهام آرامکو تابعی از قیمت نفت است و قیمت نفت بایستی با قیمتی که برای جذب سرمایه در صنعت نفت عربستان و در شیل اویل نیاز است، بالا برود که این سرمایه گذاری صرف کند.وی افزود: به دنبال توافق دیروز اوپک قیمت ها 5 دلار افزایش داشت و این 5 دلار جذب سرمایه را برای آرامکو و هم نفت شیل بهبود می بخشد. در ضمن حدود یک میلیون بشکه از کل تولید اوپک پایین می آید، بنابراین دنیا از این تصمیم نفع خواهد برد.

شمس اردکانی با اشاره به اینکه نفت 55 تا 60 دلاری برای آرامکو 100 میلیارد دلار سود در فروش سهام به دنبال خواهند داشت، اظهارداشت: سعودی ها می توانند با این قیمت سهام آرامکو را تبدیل به پول کرده و در ضمن با فروش روزانه حدود 10 میلیون بشکه روزانه 50 تا 60 میلیون دلار هم از افزایش قیمت سود ببرند.

او با بیان اینکه طرح اجرایی کاهش تولید براساس تصمیم اوپک از یک ماه دیگر آغاز می شود، خاطرنشان کرد: بنابراین پیش بینی می شود که قیمت ها تا اوایل تابستان سال آینده بالا برود و به محدوده 55 تا 60 دلار برسد که این افزایش نتیجه تصمیم اوپک است و می توان گفت یک تصمیم برد-برد بوده است.

مذاکره ای بر مبنای منافع ملی

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با تاکید براینکه موضع ایران در این مذاکرات بر مبنای منافع ملی بود،تاکید کرد: در معاملات بین‌المللی منافع ملی مهم است و نه آنچه در کتاب حق و حقوق نامیده می شود.در این مذاکره هم منافع ملی در نظر گرفته شد؛ مساله بعدی این است که این روحیه توافق چه مدت دوام دارد که من فکر می کنم یکسال می ماند.

شمس اردکانی با اشاره به پیامدهای سیاسی این تصمیم در فضای بین المللی و رابط ایران در منطقه نیز گفت: با این توافق دستگاه دیپلماسی می تواند مسایل دیگر را هم حل کند؛ از جمله مسایل سیاسی با عربستان سعودی .در واقع این توافق می تواند پیش درآمد معامله برد-برد دیگری در دستگاه دیپلماسی باشد.

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه توافق اوپک راهکاری برای بهبود کل شرایط منطقه ای در ساختار جدید ایجاد خواهد کرد، گفت: به هر حال مسایل پیچیده را باید دولتمردان حل کنند، نه اینکه در خیابان حل شود؛ مشکل ما با عربستان این بود که مسایل را دولتمردان حل نکردند و مساله حمله به حجاج ايرانى و سفارت عربستان در تهران وكنسولگرى در مشهد اتفاق افتاد.

وی افزود: از سوی دیگر بی عملان هم در برابر پیچیدگی ها به عافیت نمی رسند؛ تجربه نشان داده که برای آرام کردن یک حریف بهترین راه این است که به او پیشنهاد همکاری بدهید.در اینجا دیپلماسی نفتی ما خوب بود.از الجزایر تاکنون دیپلماسی ما خوب کار کرده است.

رییس کمیسیون انرژی اتاق ایران با بیان اینکه این توافق برای عربستان هم مفید بود به تصمیم عربستان برای عرضه سهام آرامکو در بورس های جهانی اشاره کرد و گفت: عربستان نیاز داشت که قیمت نفت حول و حوش 55 تا 60 باشد، زیرا تعداد زیادی از سهامداران آرامکو بین المللی هستند و سعودی ها برای اینکه خودشان را بیمه کنند و در معرض حملات ضد داعشى ترامپ نباشند این توافق را پذیرفتند.

او اضافه کرد: باید توجه داشت که پایگاه نفتى طرفداران ترامپ در نفت و گاز شیل است و آنها هم با توافق اوپک که منجر به افزایش قیمت ها می شود،منتفع خواهند شد،لذا احتمال دارد روابط سردی که بین وهابی ها با اردوگاه ترامپ ایجاد شده، به دنبال این توافق بهبود یابد و از این منظر برای عربستان هم به جهت منافع این کشور این توافق مفید بوده است.

شیل اویل 22 دلاری

شمس اردکانی در پاسخ به این سوال که آیا آمریکا نفت شیل را که می گوید هزینه تولید آن 22 دلار است به بازار برای پرکردن جای خالی اوپک روانه نخواهد کرد؟ ،گفت: این بازی تبلیغاتی است؛ چون هزينه تولید و حمل نفت شیل بیش از 40 دلار است. بستگی به محل و هزینه حمل و جداسازی 45 هزینه دارد که البته تصمیم اوپک هم به نفع شیل اویل تمام می شود.

وی افزود:زیرا با قیمت 55 دلاری سود 20 درصد برای نفت شیل بدست می آید که سود خوبی است .