گیلان امروز- اگر از شهروندان رشت درباره‌ی اولویت‌های مورد نیاز رشت سوال کنید درصد بالایی از آنها احتمالا احداث رینگ جدید شهری را از جمله مهم‌ترین نیازهای کالبدی رشت می‌دانند. چیزی که بیش از همه این نیاز را برای مردم رشت محسوس کرده، ترافیک جاری در خیابان‌های شهر رشت است. در اینکه شهرها به مرور با توسعه کالبدی، نیازهای ترافیکی جدیدی پیدا می کنند شکی نیست، اما چند واقعیت را در این بین نباید نادیده گرفت. نخست اینکه رشت، شهری متراکم است یعنی حجم نسبتا بالایی از جمعیت در مساحت کوچکی به نام رشت زندگی می کنند و این تراکم جمعیت اگرچه نیازها را تشدید می کند، اما فشردگی معابر، قیمت بالای زمین، امکان توسعه راه های برون شهری را دشوار می سازد.

از طرف دیگر به دلیل نزدیکی شهرها و روستاها در استان متراکم گیلان، قیمت زمین‌ها خارج از محدوده رشت نیز بالاست، چون کمتر فضایی بلااستفاده بین شهرها وجود دارد و این باعث می شود هزینه تملک زمین ها و املاکی که در مسیر قرار دارند بسیار بالا باشد. و واقعیت مهم دیگر اینکه، همانطور که در شهرهای بزرگ کشورهای توسعه یافته نیز به اثبات رسیده، احداث خیابان‌ها و رینگ‌های شهری، راه حل هایی موقت برای حل مشکلات ترافیکی است. چرا که بلافاصله فضای ایجاد شده با خودروهای جدید پر می شود. به همین دلیل است که امروزه در مبحث ترافیک در کشورهای توسعه یافته روی تغییر رژیم رفتاری مردم در استفاده از خودروها کار می کنند؛ با ترویج پیاده روی و استفاده حداکثری از سیستم حمل و نقل عمومی در سفرهای درون شهری از جمله این اقدامات است. با این حال در بیشترهای کشور در حال توسعه، میزان تقاضا برای حمل و نقل عمومی بسیار سریع تر از میزان جمعیت آنها افزایش یافته و در نتیجه هزینه های مربوط به توسعه زیر ساختمانها را به نحو قابل توجهی افزایش داده است.

متوسط سطح اشغال راه‌ها در شهرهای امروزی در حدود ۵۰ درصد است. این نسبت در حال حاضر رشت کمتر از ۱۷ درصد است. این خود نشانگر مختصری از میزان توسعه یافتگی شبکه حمل و نقل شهری در شهر رشت است که عنوان کلانشهر را هم به دنبال می کشد.

از زمانی که مقرر شد شهرداری‌ها بر پایه درآمدهای خود حرکت کرده و بودجه لازم برای طرح های شهری را تأمین کنند، همواره کمبود منابع مالی شهرداری ها یک عامل مهم برای کندی پروژه‌های توسعه های شهری شده است. اما این واقعیت تلخ که با رکود حاکم در بازار ساخت و ساز تلخ‌تر شده، باعث نشده که شهرداری رشت به یکی از مطالبات مهم مردم یعنی احداث رینگ جدید شهری بی‌اعتنا باشد.

اتفاقاً در دو سال گذشته‌ دکتر ثابت قدم در دوره مدیریت خود بر شهرداری طرح جدیدی برای پروژه بزرگ احداث رینگ شهری تدوین کرده است.

معرفی رینگ ۹۰ متری میدان گیل ـ بلوار لاکان

در حال حاضر بلوار لاکان، تنها راه دسترسی شهرک مهر رشت است. در حالی که اکنون جمعیتی نزدیک به ۱۰ هزار نفر، در این منطقه زندگی می کنند، مجموعه‌های آموزشی جاذب سفر نظیر دانشگاه آزاد اسلامی، مجموعه آموزشی جهاد دانشگاهی رشت، دانشگاه غیرانتفاعی احرار، آموزشکده فنی دکتر معین و همچنین مراکز علمی کاربردی راهبرد شمال و سردار جنگل، تردهای بی‌شماری را به این محور چهارخطه تحمیل کرده‌اند. در حال حاضر نیز به دلیل چراغ قرمز قسمت همسطح تقاطع غیرهمسطح نیایش، پس زدن صف ترافیک پشت چراغ قرمز، تا نزدیکی مسکن مهر ادامه پیدا کرده و تاخیرات زیادی را در زمان سفر وسایل نقلیه سبب می‌شود. بدین منظور پیدا کردن مسیر جایگزین برای دسترسی به شهرک مهر در ستور کار مدیریت شهری قرار گرفته است تا جایی که قبلا امکان اتصال به خیابان شهید قربانزاده (جماران) نیز توسط مشاور معین منطقه بررسی شده است. درهمین راستا، اجرای بخشی از رینگ دوم کمربندی شهر رشت می‌تواند علاوه بر انتقال بخشی از ترافیک عبوری مابین محور قزوین، محور سنگر و محور لاکان نقشی اساسی در ایجاد دسترسی جایگزین به مسکن مهر ایفا کند. بنابراین می‌توان با تعریف فاز اول این محور از میدان گیل تا ورودی مسکن مهر، بخش بسیار بزرگی از سفرهای این منطقه به محدده مناطق ۳ و ۱ شهر رشت را از این مکان عبور داد. پیش‌بینی می‌شود، با احداث این معبر، به‌طرز قابل توجهی از ترافیک عبوری محورهای میدان گاز تا میدان شهداری طالشان، کمربندی شهید بهشتی حدفاصل میدان مصلی تا گاز، بلوار امام خمینی (ره) حدفاصل میدان گیل تا بلوار باهنر و همچنین چهار راه بیانی کاسته شود.

احداث خیابان ژ۵

بخش دیگری از پازل ساخت رینگ شهری، احداث خیابان ژ۵ است که آج بیشه را به پیربازار و گلزاران متصل کند. این خیابان ۲۰ متر عرض و ۱۱ کیلومتر و ۳۰۰ متر طول دارد، البته در بخشی از مسیر کانال انتقال آب عرض خیابان به ۳۵ متر هم می رسد. مسیر ژ۵ به دلیل کاهش بار ترافیکی محورهای ورودی و خروجی رشت در میادین جانبازان و ولی عصر (عج) و همچنین کمربندی شهید مدرس و بلوار دیلمان و گلباغ نماز نقش اساسی و کلیدی خواهد داشت. این مسیر از مقابل کارخانه کاله در ۵ کیلومتر، میدان جانبازان از محور کوچصفهان ـ رشت جدا شده و با حرکتی به طول ۹۲۰۰ در عرض ۲۰ متر و در مجاورت کانال آب ژ۵ با گذراندن چند پیچ تند به بلوار شهید انصاری می رسد.

برای عبور از این بلوار مهم خروجی شهر و برای فراهم آوردن دسترسی های لازم، در این محل یک تقاطع غیرهمسطح کامل پیش بینی شده است. پس از این مرحله، محور ژ۵ با طی طولی در حدود ۲۶۰۰ متر در دو سوی کانال آب موجود با عرض های ۲۰ و ۱۵ متر ادامه مسیر داده و پس از عبور از رودخانه پستک و ترکیب با خیابان ۲۰ متری گاز از طریق یک پل به محور رشت- پیربازار متصل می‌شود.

محور بلوار اصفهان ـ کوچکی (معلم)

این خیابان از محور پیربازارـ رشت و در نزدیکی محل اتصال خیابان ژ۵ به این محور آغاز می شود و دسترسی خودروهایی که که در حال حاضر از تقاطع بلوار اصفهان ـ محور پیربازار به میدان قلی پور (ورودی از محور پیربازار و یا بلوار اصفهان و در آینده از محور ژ۵) وارد شده و نهایتا حلقه ورود به خیابان معلم و یا میدان جهاد را دارند به صورت ساده تری تأمین خواهد کرد.

این محور به طول ۱۱/۸ متر و عرض ۲۰ متر در انتهای خود با یک تقاطع غیرهمسطح کامل به خیابان شهید کوچکی (فاز ۲ معلم) متصل خواهد شد.

محور میدان گیل ـ بلوار لاکان

این محور بخشی از رینگ ۹۰ متری رشت، حد فاصل میدان گیل تا بلوار لاکان است. برای کاهش هزینه های اجرایی تملک مسیر، در حال حاضر عرض ۶۰ متر از این محور اجرایی می شود که در دو لاین و در هر لاین با سه خط عبور، ترافیک مسیر را عبور خواهد داد. قسمت اجرایی در فاز اول این محور از تقاطع غیرهمسطح چهار سطحی میدان گیل در ورودی شهر آغاز شده و با عبور از مجاورت شهرک مهر به لاکان می رسد.

در هنگام عبور از مجاورت شهرک مسیر، برای ایجاد دسترسی به این شهرک بزرگ، یک تقاطع غیرهمسطح در نظر گرفته شده که چپگرد آن به صورت غیرهمسطح و زیرگذر در نظر گرفته شده است و در آینده با تکمیل رینگ ۹۰ متری، با وجود امکان تکمیل بدون صرف هرگونه هزینه اضافی ناشی از تخریب، قابلیت تبدیل به یک تبادل سه سطحی را دارد.

طول کل مسیر برابر ۳۸۸۰ متر بوده و انتهای آن با یک تقاطع همسطح استاندارد به بلوار لاکان متصل خواهد شد.

تقاطع میدان گیل

میدان گیل، میدان ورودی شهر است که محل تقاطع بلوار امام خمینی و بلوار ترمینال است. بلوار ترمینال مسیر ارتباطی بین جاده سنگر و میدان گیل بود که ترمینال مسافری شهر رشت نیز در این مسیر است. با توجه به قرارگیری ترمینال مسافربری شهر رشت در شرق میدان و بیمارستان حضرت رسول به فاصله ۴۰۰ متری از این میدان واقع در مسیر تهران، بخش قابل توجهی از ترافیک با حرکات گردشی مرتبط می شوند. از طرفی با اتصال رینگ ۹۰ متری در سال های آینده به این میدان دسترسی چهارم تکمیل می شود.

تقاطع مسکن مهر

این تقاطع در مسیر رینگ ۹۰ متری در نقطه تلاقی با مسکن مهر قرار دارد. این تقاطع با توجه به موقعیت مکانی که دارد نقش مهمی در هدایت ترافیک محدوده قرار دارد.

هزینه احداث

احداث رینگ بزرگ دور شهر، شامل مطالعات تملک، تحویل کارگاه به پیمانکار و عملیات عمرانی مجموعا بیش از ۴۳۳ میلیارد تومان محاسبه شده که طی سه سال بین پروژه‌ها توزیع خواهد شد. هزینه این پروژه از طریق سرمایه‌گذاری تأمین خواهد شد.