منطقه آزاد انزلی منطقه بسته چه کسانی است؟
سعید سیمیاری
26 آبان 98 بود که با حکم مرتضی بانک دبیر شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی «محمدولی روزبهان» جایگزین رضا مسرور به عنوان رییس هیات مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری – صنعتی انزلی منصوب شد.
روزبهان که آخرین سابقه کاری اش ریاست سازمان برنامه و بودجه در استان گلستان بود به دلیل اختلافاتی که با هادی حق شناس داشت به واسطه شناختی که محمدباقر نوبخت از عملکردش داشت راهی یکی از اقتصادیترین سازمانهای کشور در منطقه آزاد انزلی شد.
در آن زمان منطقه آزاد انزلی آبستن تغییرات بود و مسرور هم تمایلی برای ماندن در انزلی نداشت چرا که هر چه در سبد داشت برای توسعه منطقه آزاد انزلی گذاشته بود اگرچه ایرادات جدی در برخی از پروژهها در کار مسرور مورد انتقاد کارشناسان و کسانی که دغدغه توسعه استان را داشتند قرار داشت ولی تحرکات اقتصادی و ساخت و ساز به شدت در زمان او تحقق یافت.
اما در یک سال منتهی به رفتنش شرایط اقتصادی و چالشهای او با برخی از همکاران وی را از ماندن بیشتر در استان که از سال 92 مسوولیت سازمان را بر عهده داشت دلسرد کرده بود؛ هر چه بود او با رزومهای از کار و تلاش شبانهروزی با زادگاه خود خداحافظی و به واسطه ارتباطی که در ادامه حضور سالاری نه در ابتدای حضورش، با او ایجاد کرده بود راهی شستا شد.
اما روزبهان که در حکم او از سوی مشاور رییس جمهور و دبیر شورای عالی مناطق آزاد به لزوم انتقال فناوریهای پیشرفته حضور فعال در بازارهای منطقهای و جهانی، حمایت از صنایع داخلی به منظور افزایش تولید و حمایت از کالای ایرانی و ارتقای سطح اشتغال و مشارکت جامعه محلی در برنامههای توسعه و پیشرفت منطقه و تلاش برای تحقق اجرای خط آهن بندر کاسپین بر ایستگاه پیربازار تا پایان سال 99 تاکید و ماموریت داده شده بود و همچنین از او خواسته شده بود که درخصوص بهرهبرداری لازم از ظرفیتهای توافقنامه اوراسیا، ضمن تعامل و هماهنگی با دبیرخانه شورایعالی و اعضای هیات مدیره سازمان در انجام بهینه امور نهایت مساعی لازم را معمول دارد موجب شد تا 26 آبان 98 که امروز قریب به یک سال از عمر مدیریت او میگذرد مدیرعامل این سازمان اقتصادی مهم کشور در گیلان شود.
روزبهان که در ابتدای حضورش در سازمان ابتدا برنامههای خود را صرف شناخت بیشتر و بهتر از اهداف و رسالتهای سازمان کرد ترجیح داد بدون اینکه دست به ترکیب معاونین و یا مدیران ستادی در سازمان زده باشد با همان ترکیب برنامههای سازمان را پیش برد تا درک بهتری از توانمندی، ظرفیتها و پتانسیلهای همکاران پیدا کرده تا در نیل به اهداف سازمانی کارنامه بهتری را ارایه دهد.
او که با افراد باتجربهای همچون محمدعلی نجفی استاندار وقت گیلان از نزدیک کار کرده بود و مدتی نیز ریاست دفتر حوزه استاندار (محمدعلی نجفی) را عهدهدار بود به خوبی میدانست که چگونه میتواند همکاران را با سیاستهای خود همسو و همواره همه مدیران و یا به عبارتی معاونین یک قدم عقبتر از او حرکت کنند، این سیاست موجب شد تا او در فرصتی مناسب تغییرات را به صورت تدریجی در سازمان اعمال کند.
سازمان که پیش از او در جولان برخی از افراد قرار داشت و منطقه آزاد را حلقه بسته افرادی کرده بود که به شدت امتیازات مهمی از جمله مناقصات پروژههای مهم سازمان را همچون غنیمت جنگی بین خانوادههای سببی خود تقسیم می کردند و در برخی از این مناقصات ردپای ترک تشریفات هم دیده میشود که در بعضی از مناقصات نسبتهای خانوادگی برخی از اعضای هیات مدیره در سازمان منطقه آزاد انزلی با دبیر وقت شورای عالی مناطق آزاد کشور منجر به سفارش پیمانکار در تعدادی از این پروژهها همچون پردیس نمایشگاهی که در ادامه به آن خواهیم پرداخت شده است.
تغییرات صورت گرفته در هیات مدیره منطقه آزاد انزلی که موجب شد حملهها و انتقاداتی از سوی برخی از جریانات به سوی روزبهان نشانه گرفته شود ریشه در امتیازاتی دارد که برخیها سالها امروز برآشفته شده اند؟
وقتی 4 آبان 92 اکبر ترکان، رضا مسرور را به سمت رییس هیات مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی منصوب کرد وی احکام اعضاء جدید هیات مدیره این سازمان را نیز ابلاغ کرد.
در احکام ترکان حمید مرتضایی که گفته میشد (از افراد نزدیک به اکبر ترکان) است و همچنین سید عیسی مهدوی، محمدجعفر علیزاده و مرتضی آرامی ،اعضای جدید هیات مدیره سازمان منطقه آزاد انزلی شدند.
اما در 11 آذر ماه 97 وزیران عضو شورای عالی مناطق آزاد تجاری صنعتی و ویژه اقتصادی سید مهدی نقوی را به عنوان عضو موظف هیات مدیره به مدت سه سال جایگزین حمید مرتضایی کردند و امین افقی نیز به عنوان عضو موظف هیات مدیره با همان مدت جایگزین محمدعلی نجفی شد.
اما طی مدتی که حمید مرتضایی در هیات مدیره سازمان نقش ایفاء میکرد مناقصه اول و سپس نوبت دوم عملیات ساختمانی پردیس نمایشگاهی در تاریخ 27 دی ماه 94 با برآورد 777/411/256/34 ریال براساس خدمات بهاء ابنیه و تاسیسات مکانیکی و برقی سال 94 توسط سازمان منطقه آزاد انزلی به مناقصه گذاشته شد و شرکت آرابسک نقش شمال برنده این مناقصه شد.
این پردیس نمایشگاهی صنایع دستی در منطقه آزاد انزلی که قرار بود محلی برای به نمایش گذاشتن دایمی محصولات و توانمندیهای بومی و محلی استان برای گردشگران داخلی و خارجی و مکانی برای عرضه توانمندیهای داخلی صنایع دستی استان برای بازارهای هدف باشد متاسفانه عملیات ساخت این پروژه مهم صنایع دستی استان به دلیل افزایش هزینه ساخت و ضعف در عملکرد پیمانکار چند سالی به حال خود رها شد. درحالیکه سازمان میتوانست به دلیل عدم تعهد پیمانکار به اجرای پروژه و به دلیل عدم پیشرفت در انجام کار و یا هر دلیل دیگر که میتوانست منجر به عدم تحویل به موقع پروژه به سازمان گردد پیمانکار را خلع کند و با واگذاری پروژه به شرکتی دیگر این پروژه را تاکنون تکمیل نموده باشد ،اما سوال اینجاست چرا در گذشته این کار صورت نگرفته است؟ با آمدن روزبهان این فرصت در اختیار پیمانکار قرار گرفت تا عملیات ساختمانی خود را تکمیل کند اما پروژه همچنان در حالت توقف ماند و نتوانست پیشرفت فیزیکی خود را دنبال کند .
روزبهان درهفته گذشته تصمیم گرفت با تصویب هیات مدیره شرایط خلع ید پیمانکار پروژه پردیس نمایشگاهی صنایع دستی را فراهم کند که در جریان این کار دو تن از اعضای هیات مدیره که یکی موظف و دیگری غیرموظف بودند تمایل چندانی به نظر مدیرعامل در خلع ید پیمانکار و واسپاری ادامه ساخت و ساز به یکی از زیر مجموعه های سازمان نداشتند .
البته پروژه پردیس که هماکنون دیوارچینی آن کامل اجرا شده و تا سقف که به شکل گنبدی است و تا حدودی عملیات ساختمانی بر روی آن انجام شده اما در مرحله اجرای تاسیسات متوقف شده است. به گفته برخی از کارشناسان این پروژه دارای ایرادات جدی و فنی است که رسیدگی به آن نیازمند بازبینی و حضور فیزیکی در پروژه در حوزه نظرات فنی کارشناسان ساختمانی میباشد.
اما چرا عدم همراهی برخی از اعضای هیات مدیره از نظر مدیرعامل منجر به عزل یکی از اعضای غیرموظف هیات مدیره از سمت مشاور مدیرعامل شد و همچنین معاونت امور بندری و خزر که مسوولیت در هیات مدیره را نیز برعهده دارد، از سمت معاونت بندری برکنار می شود؟
در پاسخ به این سوال شنیده ها حاکی از مخالفت عضو غیر موظف به دلیل نزدیکی به یکی از اعضای هیات مدیره سابق که بانی این پروژه بوده ،موجب برکناری او از سمت مشاوره و دریافت حکم پایان ماموریت و برگشت به سازمان محل خدمت می شود و عضو هیات مدیره فعلی هم مخالفت خود را مشروط به تائید معاون عمرانی و اقتصادی اعلام کرده است و سرانجام با ماندن در هیات مدیره اما از سمت مسوولیت یکی از معاونت ها برکنار می شود.
روزبهان که بسیاری بر سلامت کاری او اشتراک نظر دارند اهل حیف و میل کردن بیتالمال نیست و تلاش دارد این خصیصه بارز و انسانی را با خود به همراه داشته باشد او به همین منظور زمانی که تصمیم گرفت تا تغییراتی را در بدنه سازمان انجام دهد هجمهها به سمت او تشدید شد و شاید دور شدن از مزایا و امکاناتی را که برخی برای خود در سازمان با دریافت حقوق 25 میلیونی ، خودروی اختصاصی تویوتا ،اتاق شخصی و دیگر مزایا و پاداش ها فراهم کرده بودند واگذاری این مزایا و امکانات برایشان سخت باشد.
ایجاد پارکینگ طبقاتی مشتمل بر 10 طبقه ،که در 3 طبقه آن پیشبینی فضای تجاری و طبقات دیگر ظرفیت خدماتدهی همزمان بالغ بر 1500 خودرو دیده شده بود با سرمایهگذاری 180 میلیارد تومان توسط بخش خصوصی در تاریخ 13/8/97 برای مدت راهاندازی در 3 سال به فردی داده شد که در تشریفات این مناقصه سوالاتی وجود دارد و مباحثی همچون واگذاری خانوادگی در این پروژه مطرح است، آنچه مورد سوال است آیا در واگذاری چنین پروژه ای که سرمایه بالایی می خواهد و البته درآمد آن خصوصا از محل اخذ مجوز طبقات تجاری این پروژه را کاملا اقتصادی و سود ده می کند تمامی مراحل قانونی دنبال و آیا از داخل سفارش شده است؟
حال باید منتظر ماند و دید دکتر روزبهان که مدیری باتجربه است میتواند با برخی از شنیده های احتمالی که در سازمان ریشه دواندهاند مقابله می کند، آیا او میتواند در ادامه این ماموریت که منجر به توسعه استان است آب به آسیاب مخالفان خود نریزد و همچنان با پاکدستی و مدیریت صحیح با حذف افرادی که سالها از منافع کشور برای خود تلاش کرده اند مقابله کند ؟ انتظار این است اگر حلقه هایی از رانت و سوء استفاده در سازمان وجود دارد توسط ایشان شکسته شود و امکانات و مزایا در مسیری شفاف و رقابتی در اختیار متقاضیان قرار گیرد .
منطقه آزاد انزلی یکی از مهمترین محورهای توسعه ی نه گیلان بلکه کشور است، منطقه آزاد انزلی یکی از کریدورهای مهم حمل و نقل کالا است، این منطقه به لحاظ پتانسیلهایی که برای سرمایهگذاری داخلی و خارجی دارد و با طرحهای توسعهای که در آن در حال اجرا است میتواند گیلان را به یک قطب مهم و شاهراه اقتصادی حاشیه دریای کاسپین تبدیل کند. برای رسیدن به این مهم یک مدیر دلسوز، باتجربه و دارای دانش و بینش اقتصادی همراه با سلامت نفس نیاز است که امید میرود روزبهان در این ماموریت خطیر سربلند باشد.
در رابطه با عملکرد او طی مدت یک سال که از آن میگذرد نمیتوان هیچ قضاوتی داشت حداقل برای بررسی کارنامه او زمان بیشتری نیاز است اما او طی مدت سالروز یک سالگی حضورش در منطقه آزاد انزلی نشان داده است برای توسعه سازمان برنامه دارد.