تدبیر و تدبر در اقامه عزای حسینی
مرتضی نجفی قدسی
ماههاست جوامع بشری دچار ابتلائی به نام کرونا شدند که روز به روز در حال گسترش است و تاکنون حدود بیست میلیون نفر مبتلا و حدود هفتصد هزار نفر هم کشته شدهاند و البته آمارهای غیر رسمی بسیار بیشتر است، بحث و سخن در این مقوله بسیار شده است و کارشناسان گفته اند شاید با توجه به جهشها و تغییراتی که در این ویروس رخ میدهد واکسن آن هم به این زودیها فراهم نشود و احتمالاً چند سال هم طول بکشد.تمام پیشرفتهای علمی بشر ماههاست به چالش کشیده شده است چرا که نمیتوانند برای آن چارهای بیابند؟!
برای پروردگار کاری ندارد که این بلیه را به طرفة العینی از سطح جهان پاک کند و این در قدرت پروردگار هست و خود فرموده است: «إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئًا أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ» (سوره یاسین، آیه ۸۲).
یعنی قطعاً فرمان پروردگار چنین است که چون چیزی را اراده کند همین که بگوید باش، بی درنگ و همان لحظه محقق میشود و یا در سورة نحل، آیة ۴۰ میفرماید: «إِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَیْءٍ إِذَا أَرَدْنَاهُ أَن نَّقُولَ لَهُ کُن فَیَکُونُ» یعنی بی شک اگر ما چیزی را اراده کنیم، کافی است فقط بگوئیم باش، و همان لحظه هست و موجود خواهد شد. البته گاهی هم ممکن است رفع بلیه در یک سیر طبیعی انجام شود و بدست خود بشر، راه حلی را خدا پیش پای او بگذارد و لیکن علیرغم همه دعاهایی که تاکنون توسط مردم و خوبان شده است، این ویروس همچنان به کشتار میپردازد، نشانه آن است که هنوز بشر تأدیب نشده است و حکمتهایی در این امر محقق است که حتی خدا حاضر میشود تا حج خانه اش تعطیل شود! و درب مساجد و کلیساها و عبادتگاهها همچنان بسته بماند! و عزاداری امام حسین علیه السلام و محرم و عاشورا و اربعین نیز بی تأثیر از این ماجرا نیست. ما باید در این مواقع و در این قضایا تفکر کنیم و درسهای الهی را دریابیم که چرا قدر مساجد را نداشتیم، قدر نمازهای جماعت را، قدر بسیاری از اعمال و مناسک را نداشتیم و توفیق آن گرفته شد.
گاهی خداوند نعمتی را میگیرد تا انسان قدر آن را بداند، چون انسان معمولاً در آسایش و راحتی کمتر قدر نعمتها را میداند و شکر گذار نیست، نعمت سلامتی، نعمت بسیار مهمی است، آیا چند بار در روز از خدا بابت داشتن سلامتی شکر میکنیم، اصلاُ توجه به نعمتهای پروردگار نداریم و حال آنکه میفرماید: «وَإِن تَعُدُّواْ نِعْمَتَ اللّهِ لاَ تُحْصُوهَا» (سوره ابراهیم آیه ۳۴) اگر بخواهید نعمتهای پروردگار را شمارش کنید هرگز نمیتوانید.
اساساً اسلام دین مبتنی بر عقل است و هیچ حکمی در اسلام خلاف عقل وجود ندارد، لذا فرمودهاند: «کلما حکم به العقل حکم به الشرع و کلما حکم به الشرع حکم به العقل» یعنی هر چیزی که عقل به آن حکم میکند شرع نیز به همان حکم میکند و هر چیز که شرع به آن حکم کرده است، عقل نیز به همان حکم کرده است.
پس بنابراین ما در هیچ مسئلهای مخصوصاً در امور دینی و عبادی، اعمال و مستحبات نباید غیر عقلانی فکر کنیم، اگر پزشکان و کارشناسان بهداشت و درمان برای جلوگیری از فراگیری ویروس منحوس کرونا دستوراتی میدهند، آن را عین دستور شرعی بدانیم، همانطور که رهبری معظم انقلاب از همان ابتدا نظر متخصصان وزارت بهداشت و درمان را ملاک عمل داشتند و بارها بر رعایت نقطه نظرات آنان مانند استفاده از ماسک و حفظ فاصلههای اجتماعی و شستن پیوسته دستها و رعایت بهداشت و نظافت مکرر تأکید فرموده اند، در حقیقت حکم شرعی هم همین است چون عقل و شرع بر هم منطبق هستند.
در مسئله عزاداری حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام هم باید عاقلانه فکر و رفتار کنیم و دچار احساسات نشویم، حفظ جان بر همه واجب است، حتی در بحث حج تمتع واجب داریم که اگر بیم از دست رفتن جان باشد، و حاجی مستطیع هم باشد، حج واجب موقتاً از او برداشته میشود تا زمان مناسبش و با امنیت فرا رسد و اصلاً یکی از شرایط مستطیع شدن، علاوه بر استطاعت مالی، استطاعت جانی و امنیتی است.
شما ملاحظه میفرمائید که در خصوص یک عمل واجب که در عمر انسان یک بار هم اتفاق میافتد، دین اسلام چقدر عقلایی فکر کرده است حالا در خصوص مستحباتی مانند عزاداریها به طریق اولی باید حق النفس و حفظ نفوس مد نظر باشد.
بنظرم سخنان ریاست جمهوری نیازمند توضیح و تبیین تکمیلی بیشتری است تا صورت مسئله اشتباه نشود و خدای ناکرده اگر اجتماعات عظیم و فشرده در مساجد و حسینیهها تشکیل شود، قطعاً با گسترش و فراگیرتر شدن ویروس کرونا روبرو خواهیم شد.
همانطور که تاکنون هرگز تجمعها مخصوصاً در فضاهای بسته ممنوع بوده تا مادامی که خطر رفع نشده است این قاعده پابرجا باشد و عزاداریها حتماً در محیط های باز و با رعایت فاصله های اجتماعی باشد و مخصوصاً برای ورود و خروج مراسمها طوری تدبیر شود که جمعیت به همدیگر نزدیک نشوند و فاصله حداقل یک متری یا دو متری رعایت شود و همانطور که در ماه رمضان صدا و سیما در برنامههای مذهبی فعال بود در ایام محرم نیز از بهترین سخنرانها و مداحان استفاده کند تا همگان بتوانند بهرهمند شوند و قطعاً توسل به امام حسین علیه السلام برای شفای بیماران و رفع این بلیه کارساز خواهد بود و عزاداری حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام انشاء الله به نحو احسن انجام میگیرد منتها شکلش متفاوت میشود و بیشتر در فضاهای باز و با رعایت فاصله و استفاده از صدا و سیما و همچنین شرکت آنلاین در مراسم عزاداری با استفاده از فضای مجازی میتواند باشد. امیدواریم خدای متعال به حرمت قرآن و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و اهل بیت مطهر او علیهم السلام، بشر را از خواب غفلت بیدار کرده و این ویروس منحوس را از جوامع انسانی محو فرماید، بعون الله تعالی.
