دستگاه دیپلماسی برای مقابله با کرونا چه کرده است
در حالی که تمام دستگاهها و نهادهای کشوری و لشکری در قالب ستاد ملی مقابله با کرونا فعالیت میکنند، وزارت امور خارجه به عنوان یکی از اعضای مهم این ستاد وظایف مهمی بر عهده داشته است.
دستگاه دیپلماسی هم نقش موثری هم در ارائه تصویر درست از شرایط کشور برای جهانیان داشته و هم در جمعآوری اقلام و ملزومات مورد نیاز مقابله با کرونا نقش مهمی ایفا کرده است.
تبیین شرایط ایران برای جهانیان؛ کرونا مرز نمی شناسد
محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه از همان روزهای آغازین شیوع این ویروس در ایران با بهرهگیری از ظرفیتهای شبکههای اجتماعی تلاش کرد شرایط را برای افکار عمومی تبیین کند.
وی درنخستین توییت کرونایی در روزهای نخست شیوع این ویروس نوشت: «همانند دیگر ویروسها از جمله تروریسم، کووید ۱۹ هیچ مرزی نمیشناسد و فرقی میان اقوام یا ادیان قائل نیست و ما هم نباید برای مبارزه با آن چنین تفاوتی قائل شویم. در چارچوب پویش صلح هرمز( امید)، ایران درخواست همکاری بیشتر منطقهای از جمله در زمینه یک مرکز مشترک کنترل و پیشگیری از بیماریها را که باید مدتها پیش از این ایجاد میشد مطرح میکند.»
ظریف در پیام توییتری دیگری «از سازمان جهانی بهداشت و کشورهای دوست به خاطر همبستگی با ما در مبارزه با کووید ۱۹علیرغم تروریسم اقتصادی ایالات متحده که جان بیماران ایرانی را به خطر انداخته، سپاسگزاری کرد و ماسکهای N۹۵صورت و ماسکهای سهلای، دستگاه تنفس مصنوعی، روپوشهای (گان) جراحی، کیت تست کروناویروس، کاورهای محافظتی و محافظ صورت و بدن را اقلام مورد نیاز فوری در ایران برشمرد.»
رییس دستگاه دیپلماسی در توییت دیگری با تاکید بر فرامرزی و جهانی بودن بودن این بلیه بر ضرورت همکاری جهانی و منطقهای برای مبارزه با کرونا تاکید کرد و نوشت: «ما در تعاملی نزدیک با سازمان جهانی بهداشت برای مبارزه با ویروس کووید۱۹ و تضمین مراقبت مناسب از مبتلایان هستیم. اقدامات پیشگیرانه جدی از جمله سنجش سلامت مسافران هوایی در مبادی خروجی در دست اجرا است. همکاری جهانی و منطقهای ضروری است. یا همه با هم پیروز خواهیم شد و یا همه با هم شکست خواهیم خورد.»
یکی از مشکلاتی که اتباع ایرانی در کشورهای مختلف با آن مواجه شدند قطع پروازها به ایران و گرفتار شدن برخی از شهروندان ایرانی در کشورهای مختلف بود.
وزیر امور خارجه در توییتی در این زمینه نوشت: «با لغو پروازها به دلیل همهگیری کروناویروس، برخی از شهروندان ما در خارج از کشور گرفتار شدهاند. ما در تهران و نمایندگیهای ایران در خارج از کشور، همه تلاش خود را برای برنامهریزی بازگشت ایمن آنها به میهن به کار گرفتهایم. از دولتها و شرکتهای هواپیمایی ذیربط میخواهیم تا طبق رهنمودهای سازمان جهانی بهداشت به بازگشت این افراد کمک کنند.»
رایزنی با همتایان در منطقه و جهان
علاوه بر این ظریف در دو سه هفته اخیر از طریق گفتوگوی تلفنی با بیش از ۱۰ نفر از همتایان خود، آخرین تحولات مربوط به شیوع ویروس کرونا و راههای مقابله با آن را مورد بررسی قرار داده است.
یکی از مهمترین رایزنیهای وزیر امور خارجه با همتای چینی بوده است. ایران و دستگاه دیپلماسی زمانی که چین درگیر این ویروس شد، هم با گفتوگوهای تلفنی از اعلام آمادگی ایران برای مقابله با این ویروس خبر داد و هم با ارسال محمولههای حامل اقلام بهداشتی به کمک چین شتافت. موضوعی که چینیها هم تلاش کردند به آن پاسخ شایسته دهند و به نوعی جبران کنند.
در همین زمینه، وانگیی وزیر خارجه جمهوری خلق چین در یک گفتوگوی تلفنی با ظریف، ضمن تشکر از وی به عنوان اولین مقام خارجی که پس از شیوع کرونا در چین با دولت و ملت آن کشور ابراز همدردی کرد، از شیوع این بیماری در ایران ابراز تاسف کرده و آمادگی چین را برای ارسال کمکهای تخصصی بیشتر و نیز در اختیار قراردادن تمام یافتهها و روشهای مبارزه با کرونا و همکاری علمی با ایران اعلام کرد.
ظریف هم ضمن قدردانی از کمکهای فنی و تخصصی چین، همهگیری کرونا را یک مساله جهانی خواند و راهحل آن را همکاری و همدلی همه کشورها به دور از سیاسی کردن آن خواند و از همکاری محققان و پژوهشگران دو کشور برای تحقیقات علمی مشترک برای ریشهکنی این بیماری استقبال کرد.
جوسپ بورل مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، مولود چاووش اوغلو وزیر خارجه ترکیه، اینه ماری اریکسن سوریده وزیر امور خارجه نروژ، ایگنازیو کاسیس وزیر امور خارجه سوییس، سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه، الکساندر شالنبرگ وزیر امور خارجه اتریش، رحیم حیات قریشی وزیر امور خارجه پاکستان، علی الحکیم وزیر امور خارجه عراق، ژان لودریان وزیر خارجه فرانسه و شیخ احمد ناصر الجابر الصباح وزیر امور خارجه کویت از جمله مقاماتی هستند که در دو سه هفته اخیر محمد جواد ظریف درباره کرونا با آنها گفتوگو کرده است.
مقابله با جنگ روانی دشمن
واقع امر این است که ایران علاوه بر درگیر شدن با ویروس منحوس کرونا در جبهه ای دیگر باید پاسخ جنگ روانی و رسانهای دشمنان را هم بدهد.
در حالی که تقریبا همه می دانند که آمریکا محدودیتهای بی سابقه ای علیه ایران در زمینه غذا و دارو وضع کرده است برخی مقامات آمریکایی ادعاهای بی اساسی در زمینه کمک به ایران مطرح کردند. سید عباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به ادعای وزیر امور خارجه آمریکا برای کمک به ایران در خصوص ویروس کرونا و تبلیغات وسیع رسانهای در این خصوص، این ادعا را یک حرکت تبلیغاتی و ریاکارانه دانست که با اغراض سیاسی و به منظور فریب افکار عمومی جهانیان صورت میگیرد.
موسوی افزود: ادعای کمک به ایران برای مقابله با کرونا از سوی کشوری که با تروریسم اقتصادی خود باعث فشارهای گسترده بر مردم ایران شده و حتی راه خرید دارو و تجهیزات پزشکی را مسدود کرده است، ادعایی مضحک و یک بازی سیاسی-روانی است.
اقدام برای تامین دارو و تجهیزات
گذشته از اعلام مواضع توییتری و گفت و گوهای تلفنی برای تبیین شرایط ایران،وزارت امور خارجه برای تامین نیازهای دارویی و بهداشتی کشور و مقابله با ویروس کرونا در تماس نزدیک با بسیاری از کشورها بوده و به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه، بخش قابل توجهی از نیازهای کلیدی کشور شامل یکصد هزار کیت تشخیص، ماسکهای ویژه جراحی، دستگاههای تنفس مصنوعی و غیره را از طریق کشورهای دوست تامین کرده و محمولههای دیگری نیز در راه است که به موقع اطلاع رسانی خواهد شد.
در این راستا وزیر امور خارجه پس از اعلام و تایید ورود ویروس کرونا به کشورمان از سوی مقامات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، چارچوبی مبنی بر تلاش جهتبه حداقل رساندن آثار سوء اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ناشی از انتشار ویروس کرونا را تعیین کرد و در ادامه تمامی بخشهای ذیربط وزارت امور خارجه و سفارتخانههای ایران در این رابطه فعال شدند.
تشکیل جلسه توجیهی و پرسش و پاسخ با حضورکلیه سفرای خارجی مقیم ایران، نمایندگان نهادهای بینالمللی در ایران از جملهسازمان بهداشت جهانی و نمایندگان وزارت بهداشت در محل وزارت خارجه از جمله اقدامات دستگاه دیپلماسی بوده است. در این راستا هیاتی از سازمان بهداشت جهانی به تهران سفر کرد. هیات اعزامی از سازمان جهانی بهداشت به ریاست ریک برنان مدیر منطقه ای عملیات اضطراری سازمان جهانی بهداشت، پس از بازدید از مراکز درمانی، آزمایشگاهی و آشنایی با اقدامات و تواناییهای جمهوری اسلامی ایران در حوزههای سه گانه تشخیص فوری، قرنطینه و درمان سریع، در جلسه ای که به ریاست معاون حقوقی بینالمللی وزارت امور خارجه و با حضور سفرای خارجی مقیم تهران، مقامات وزارت بهداشت و سازمانهای بینالمللی در محل وزارت خارجه تشکیل شد، ارزیابی خود از اقدامات دولت جمهوری اسلامی ایران در خصوص مبارزه و کنترل ویروس کرونا را تشریح کرد. وی با انتقاد ازکشورهایی که به بهانه شیوع کرونا اقدام به ایجاد محدودیتهای بیمورد در مورد تجارت و مسافرتهای هوایی و زمینی کرده اند، گفت که مقررات بینالملی بهداشت که همه کشورهای عضو سازمان ملل متحد به آن پیوستهاندو سازمان جهانی بهداشت چنین اقداماتی را توصیه نمیکنند بلکه معتقدند که با رعایت موارد بهداشتی تجارت و رفت و آمد افراد باید ادامه داشته باشد چرا که پیامدهای اختلال در این امور، مبارزه با کرونا را دشوارتر و پیچیدهتر میکند .