بخش سیاسی- برخی رسانه‌های غربی به‌ویژه در ایالات متحده، گام پنجم ایران در راستای کنار گذاشتن همه محدودیت‌ها در فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای را مهمترین نقطه فرایند کاهش تعهدات ایران پس از خروج واشنگتن از برجام ارزیابی کردند که در عین حال نشان‌دهنده ناتوانی «دونالد ترامپ» در به زانو درآوردن تهران و باخت وی در این قمار سیاسی است.

سرانجام یک سال‌ونیم پس از خروج دولت ایالات متحده از توافق هسته‌ای میان ایران و ۱+۵و ناتوانی کشورهای اروپایی در برآورده ساختن منافع برجامی تهران، جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه گام پنجم و نهایی کاهش تعهدات کشورمان در برجام را عملیاتی ساخت. دولت در بیانیه‌ای اعلام کرد که در مورد فعالیت‌های هسته‌ای دیگر هیچ محدودیتی را در حوزه عملیاتی نمی‌پذیرد.

در واقع جمهوری اسلامی ایران در گام پنجم کاهش تعهدات خود، آخرین مورد کلیدی از محدودیت های عملیاتی خود در برجام، یعنی «محدودیت در تعداد سانتریفیوژها» را کنار می گذارد. بدین ترتیب برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران دیگر با هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی (شامل ظرفیت غنی سازی، درصد غنی‌سازی، میزان مواد غنی شده، و تحقیق و توسعه) مواجه نیست و من‌بعد برنامه هسته‌ای ایران صرفا بر اساس نیازهای فنی خود پیش خواهد رفت.

براساس این بیانیه، همکاری ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی کمافی السابق ادامه خواهدیافت و در صورت رفع تحریم‌ها و منتفع شدن ایران از منافع برجام، جمهوری اسلامی ایران آماده بازگشت به تعهدات برجامی خود می‌باشد. سازمان انرژی اتمی کشورمان نیز موظف شده‌است در این چارچوب اقدامات و تمهیدات لازم را با هماهنگی رئیس جمهور اتخاذ کند.

اگرچه رسانه‌های جهان به‌ویژه در غرب طی چند روز اخیر تحولات مربوط به تنش میان ایران و آمریکا را مخصوصا پس از اقدام کاخ سفید در ترور سردار «قاسم سلیمانی»، صدر اخبار خود قرار داده بودند اما اعلام گام نهایی ایران، باعث شد تا توجه‌ها بیش از پیش به قاطعیت جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با زورگویی‌های ایالات متحده معطوف شود.

مهمترین گام هسته‌ای ایران

بسیاری از تحلیل‌ها گام پنجم جمهوری اسلامی ایران را مهمترین جنبه از اقدامات تهران پس از خروج کاخ سفید از توافق هسته‌ای عنوان کردند. تارنمای خبرگزاری «آسوشیتدپرس» در گزارشی با اشاره به این موضوع که تهران محدودیت‌های هسته‌ای را کنار گذاشت، ادعا کرد تحولاتی که در چند روز گذشته در منطقه رخ داده است از یک سو احتمال تسریع فعالیت‌های هسته‌ای ایران را افزایش داده و از طرف دیگر امکان بازگشت داعش به عراق را محتمل می‌سازد. در این چارچوب هر دو روند می تواند شرایط منطقه را خطرناک و بی‌ثبات‌تر از قبل کند.

طبق این تحلیل، درکنار برداشته‌شدن همه محدودیت‌های هسته‌ای، موضوعی که افزایش تنش‌ها در منطقه را تا مرز خطرناکی رسانده هشدار ایران برای تلافی حمله هوایی مرگبار ارتش آمریکا به فرودگاه بغداد است. به نوشته رسانه آمریکایی فوق، همین موضوع باعث شده تا تمرکز نیروهای آمریکایی در درون پایگاه‌ها به حفاظت از خودشان معطوف‌شود و به نوعی جریان مقابله با داعش اولویت نداشته باشد.

بنا بر متن گزارش آسوشیتدپرس، اگرچه گام پنجم تهران تهدیدآمیزترین اقدام ایران در مسیر اشاعه هسته‌ای از زمان خروج یکجانبه دونالد ترامپ از برجام به شمار می رود اما تهران تاکید دارد رویکرد باز و مثبتی را نسبت به مذاکره با اروپا دارد.

شبکه رسانه‌ای «ان‌پی‌آر» آمریکا نیز با بیان این موضوع که ایران یکی از مهمترین بخش‌های توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ را کنار گذاشت، افزود توافقی که در دوره ریاست جمهوری «باراک اوباما» امضا شده‌بود از ماه می ۲۰۱۸ و با خروج آمریکا از آن و سپس با آغاز رویکرد فشار حداکثری واشنگتن بر تهران به نوعی از هم پاشید.

این گزارش با اشاره به تحلیل «دیوید آلبرایت» مدیر موسسه «علوم و امنیت بین المللی» آورده است برجام توافقی بود که فعالیت‌های هسته‌ای ایران را محدود می‌کرد. وی براین باور است اکنون توافق پایان یافته‌است؛ اگر محدودیتی برای ایران وجود نداشته باشد پس توافقی نیز وجود نخواهد داشت.

تحلیلگر دیگر این شبکه خبری رادیویی اما اعتقاد دارد دقیقا ۶۰ روز پس از گام قبلی ایران تصمیم اخیر گرفته شد که با اقدامات پیشین تهران سازگار بود. اما نمی‌توان اقدام اخیر را به عنوان پیامی که بازتاب دهنده شرایط کنونی است، به شمار نیاورد. وی تصریح کرد: ایران اگر ببیند منافع اقتصادی توافق هسته‌ای برایش تضمین شده‌ است به توافق باز می‌گردد.

قمار شکست خورده ترامپ در مورد برجام

برخی ناظران چند روز اخیر را دوره ناخوشانیدی برای ایالات متحده عنوان کردند زیرا طی چند روز گذشته وقایعی همچون حمله تروریستی در فرودگاه بغداد، اعلام گام پنجم جمهوری اسلامی ایران در مورد برجام و سرانجام رای قاطع مجلس عراق در زمینه ضرورت خروج نیروهای خارجی به ویژه آمریکایی از خاک عراق از جمله اتفاقاتی بودند که شکست سیاست خارجی کاخ سفید را به نمایش گذاشت.

اقدام اخیر ایران یعنی گام پنجم از نگاه برخی تحلیگران در غرب، نشان‌دهنده آن است که رویکرد رئیس جمهوری آمریکا در به زانو در آوردن ایران در قضیه برجام شکست خورده‌است. روزنامه «نیویورک تایمز» در گزارشی گام پنجم ایران را چالشی تازه برای ترامپ ارزیابی کرد و عنوان داشت ترامپ بیان می‌کرد توافقی که فعالیت هسته‌ای ایران را تا ۱۵ سال محدود می کند، خوب نیست اما ایران در پاسخ به اقدامات واشنگتن اعلام کرده‌است که پس از کمتر از ۵ سال آن محدودیت‌ها را کنار می‌گذارد.

در بخشی از این گزارش آمده‌است برای بیشتر مردم جهان، تصمیم رئیس‌جمهوری ایالات متحده در خروج از توافق هسته‌ای ایران پایه‌گذار دشمنی‌های کنونی میان دو کشور بود. در حالی‌که وی در سال ۲۰۱۸ این توافق را به دلیل ۱۵ ساله بودن آن ناقص می‌دانست اما اکنون تهران به جای تسلیم شدن در مقابل فشارهای آمریکا، اعلام کرد به محدودیت‌ها پایان می بخشد. این روزنامه آمریکایی تصریح کرد «در عمل قمار ترامپ به طور کلی نتیجه عکس داشت».

تارنمای شبکه خبری «بلومبرگ» هم با ذکر اینکه ایران بخش کلیدی از توافق هسته‌ای را کنار گذاشت عنوان داشت: این تصمیم باعث افزایش تنش در منطقه می‌شود به ویژه آنکه پیشتر اسرائیل در این زمینه تهدیدهایی را مطرح کرده بود. اگرچه اعلام چنین تصمیمی نشانه‌ای از فروپاشی نهایی توافق می‌تواند تفسیر شود اما تهران اعلام کرد به همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ادامه می‌دهد و اگر تحریم‌ها برداشته شوند به توافق باز خواهد گشت.

در این شرایط هم برخی هنوز آینده برجام را تاحدودی نامشخص می دانند. به اعتقاد «مارک فیتزپاتریک» کارشناس برجسته حوزه هسته‌ای، شرایط کنونی مبهم است زیرا بیانیه ایران عرصه را هم برای مذاکره و هم در جهت افزایش تنش باز گذاشته است.

فرمانده کل سپاه پاسداران:

اگر دشمنان حرکت دیگری انجام دهند آنجا را که دوست دارند به آتش می کشیم

بخش سیاسی- فرمانده کل سپاه پاسداران گفت: انتقامی سخت، محکم، پشیمان کننده، قاطع و تمام کننده می‌گیریم.

سرلشکر حسین سلامی صبح سه شنبه در آئین تشییع پیکر مطهر سردار حاج قاسم سلیمانی در میدان آزادی در جمع مردم عزادار اظهار کرد: حرف آخر را اول می زنم انتقامی سخت، محکم، پشیمان کننده، قاطع و تمام کننده می‌گیریم؛ شما مردم مطمئن و آرام باشید.

فرمانده کل سپاه پاسداران ادامه داد: شهید حاج قاسم سلیمانی زهد و تقوا را از ابوذر گرفته بود؛ او ابوذر بود و هست. او وفاداری را از حضرت عباس به ولی امر خود گرفته بود و سرانجام با دستانی جدا همانند مرادش حضرت ابوالفضل (ع) در نزدیکی حرم آن حضرت، وفاداری و عشق به اسلام و ولایت و ایران عزیز را اثبات کرد.

وی ادامه داد: او میثم بود، عمار بود، یاسر بود؛ او جلوه‌ای از زیباترین فضائل آدم در وجود یک شخصیت ممتاز بود. او هرگز در مقابل دشمن سست نشد، نلرزید و قلبش آرام و مطمئن بود.

سردار سلیمانی امروز زنده‌تر از همیشه در مسیر شکست استکبار حرکت می‌کند

سردار سلامی عنوان کرد: برای ۴۱ سال لباس جهاد را از تن به در نیاورد، او می‌دانست لباس جهاد لباس عزت مسلمین است. پهنه و گستره شخصیت او فراتر از مرزهای ایران و جهان اسلام از او شخصیتی ساخت که امروز همه جهان بشریت با تحسین و ستایش از او به عنوان اسوه مقاومت و حمایت از مظلومان و مستضعفان یاد می‌کنند.

وی ادامه داد: آنها که می‌خواهند با پرتاب سنگ ریزه ها خورشید را خاموش کنند اشتباه می‌کنند این سنت جنایتکاران عالم است که نمی‌فهمند، نمی‌توانند با خورشید بجنگند. قاسم سلیمانی خورشید پر فروغ عالم اسلام است و زنده‌تر از همیشه امروز راهی را گشوده که مطمئناً به پیروزی نهایی مسلمانان و شکست قاطعانه استکبار خواهد انجامید.

فرمانده کل سپاه پاسداران ادامه داد: توصیف ابعاد شخصیت او برای بنده حقیر ممکن نیست؛ قاسم سلیمانی در عین اینکه فرمانده ای باصلابت و با وقار بود و همه شکوه ایمان را در قامت خود متجلی می‌کرد و ظهور می‌داد اما بسیار متواضع بود. می دانم که او در درون خویش هرگز خود را برتر از هیچ سربازی ندید. درجه بر روی دوش او هرگز تفاخر و تکبر را در او زنده نکرد او همه این رذائل را کشته بود.

وی گفت: در عین حال که بسیار جدی و سخت گیر بود همه می‌دانند دریای مهربانی بود عاطفه او زبان زد همه بود. او شخصیتی جدی اما عاطفی بود؛ دقیقاً مظهر مجسم اشدا علی الکفار رحما بی نهم بود. سینه‌اش در مقابل کفار همچون صخره‌های استوار کوه‌های بلند مستحکم بود اما در مقابل مؤمنان و مردم نرم خو، آرام با لبخندهایی ملیح زیبا و نازنین می‌درخشید. خدایا چگونه طاقت بیاوریم مظهر این‌همه زیبایی را امروز از خود جدا کنیم هرچند او به معراج می‌رود و راه صعود را می‌پیماید و به آسمان می‌رود.

شهید قاسم سلیمانی از قاسم سلیمانی زنده‌تر است

سردار سلامی ادامه داد: امروز چهره کرمان آسمانی است؛ کرمان و کویر امروز دریاست اما ما می‌دانیم شهادت حاج قاسم و یارانش نقطه پایان آنها نیست بلکه برعکس؛ امروز نقطه آغاز قاسم سلیمانی است. قاسم یک شخص نبود و نیست؛ قاسم یک راه است، راهی که تازه گشوده شده است، راهی که تازه برای ما فتح قله‌های بزرگ را نوید می‌دهد. بنابراین دشمن باید به این نکته بیاندیشد؛ شهید قاسم سلیمانی از قاسم سلیمانی زنده‌تر است.

فرمانده کل سپاه پاسداران بیان کرد: شهید قاسم سلیمانی از قاسم سلیمانی برای دشمن خطرناک‌تر است؛ اما سپهبد بزرگ ما، فرمانده رشید ما، فرمانده رعنا و نازنین و طناز ما چه کرده است که دشمن او و یارانش را اینچنین ناجوانمردانه و ناعادلانه هدف آشکارترین ترور عالم قرار می‌دهد؟ او فراتر از مرزها و معمار شکست آمریکاست. سپهبد شهید ما معمار شکست‌های چهار دهه پی در پی آمریکا از مسلمانان عالم است.

سردار سلامی عنوان کرد: قاسم سلیمانی دشمنان را در بیابان‌ها، خیابان‌ها، دشت‌ها و کوه‌ها تا شرق مدیترانه و شمال دریای سرخ تعقیب کرده است. او نهضت فلسطین را احیا کرده است؛ او رژیم صهیونیستی را در باریکه در حصار آتش‌های قدرتمند فلسطینیان قهرمان قرار داده است. او احیاگر میدانی نهضت فلسطین بوده است او سیاست آمریکا را برای از بین بردن حلقه مرکزی مقاومت در کنار مدیترانه یعنی سوریه با شکست بزرگ مواجه کرده است. او استراتژی آمریکا برای بر هم زدن امنیت و آرامش مسلمانان در هر نقطه‌ای از عالم اسلام را با شکست مواجه کرده است.

وی گفت: او از جغرافیای یکپارچه جهان اسلام حفاظت کرده و اجازه نداده است دشمنان صهیونیست و آمریکای جنایتکار که قدرت خود را در تجزیه کشورهای مسلمان و کوچک کردن و ضعیف کردن آنها می‌دانند، رؤیای باطل آنها جامه تحقق به خود بپوشاند. او مانع از این شده است که آمریکایی‌ها بر عراق سیطره پیدا کنند و اجازه نداده است موفقیت‌های نظامی آمریکا در عراق علیه صدام به موقعیت و قدرت سیاسی در عراق تبدیل شود.

شهادت سردار سلیمانی نقطه آغازی بر پایان زودرس اخراج آمریکا از منطقه

وی ادامه داد: او از شکست یمن در مقابل ائتلاف سعودی-آمریکایی- صهیونیستی و اروپایی جلوگیری کرده است؛ او این شخصیت است او را ببینید؛ اینجا ایستاده است. شما نقطه آغازی بر پایان حضور خود در این منطقه زدید، اعلام می‌کنم شهادت سردار بزرگ سپاه اسلام حاج قاسم سلیمانی نقطه آغازی بر پایان زودرس اخراج آمریکایی‌ها از همه منطقه جهان اسلام است و جهان ان شاالله این پدیده را به زودی خواهد دید.

وی در پاسخ عزاداران حاضر در تشییع سردار سلیمانی که خواهان انتقام بودند، گفت: انتقام می‌گیریم و آرام باشید؛ ما به آینده فکر می‌کنیم. ما می‌خواهیم آینده جدیدی بسازیم این اراده الهی ماست.

سردار سلامی بیان کرد: دوستان عزیز آنها اشتباه کردند، آمریکایی‌ها سال‌های سال در فضای مجازی با بسیج همه رسانه‌ها و عملیات‌های روانی سنگین تلاش کردند تا قدری از کینه و نفرت مسلمانان نسبت به خود را کاهش دهند؛ بسیار تلاش کردند ملت ایران را از انقلاب، رهبر و اسلام جدا کنند و تصور می‌کردند به نتیجه رسیده‌اند.

وی ادامه داد: آنها فکر می‌کردند مردم ایران دیگر پژواک صدای آنها شده‌اند به خیابان‌های می‌ریزند و علیه نظام عمل می‌کنند اما آمریکا با این اقدام خود امروز ببیند مردم برای چه به خیابان‌ها آمده‌اند. انقلاب دوباره بیش از همیشه زنده شد درود خدا بر شما مردم با شرف.

فرمانده کل سپاه پاسداران خطاب به مردم گفت: ما اگر هر روز قطعه قطعه شویم در راه شما قربانی شویم می‌ارزد این آرزوی ماست؛ ما فدایی شما هستیم این را سردار بزرگ ما با پیکر عزیزش و سردار دیگرمان و فرماندهان دیگرمان می‌گویند.

وی ادامه داد: امروز بذر کینه از آمریکا در دل ملت‌های مسلمان و غیر مسلمان به شکلی شگفت انگیز کاشته شده است که نتیجه آن این است که مسلمانان دیگر هیچ نقطه امنی در هیچ کجا برای آمریکا نخواهند گذاشت.

سردار سلامی گفت: به آمریکایی‌ها می‌گوئیم همه سرمایه گذاری‌هایتان را با این ترور ناجوانمردانه به آتش کشیدید. امروز یک انرژی جدید و نیروی پیشران قوی و اراده و انگیزه عمیق شکل گرفته که این اصل اول مبارزه با آمریکاست.

وی تصریح کرد: مردم مسلمان با ایمان و آگاهی و احساس و قلب‌های خود می‌جنگند، امروز قلب‌ها برای همیشه سرشار از نفرت آمریکایی هاست و این الزام اول برای شکل گیری یک مبارزه گسترده علیه استکبار است تا اینکه ان شالله جهان اسلام به طور کامل از شر شیاطین آزاد شود.

اگر دشمنان حرکت دیگری انجام دهند آنجا را که دوست دارند به آتش می کشیم

سردار سلامی گفت: باز هم می‌گوئیم اراده ما محکم است به دشمنانمان هم می‌گوئیم انتقام می‌گیریم اما اگر حرکت دیگری انجام دهند آنجا را که دوست دارند و به آن عشق می‌ورزند به آتش می کشیم و خود آنها می‌دانند آنجاها کجاست.