دوشنبه, 01 مرداد 1403
دوشنبه, 01 مرداد 1403
Monday, 22 July 2024
روزنامه گیلان امروز [ شماره ۶۵۴۷ ]

 

وحیده اسماعیلی

فصل گرما که می رسد آتش سوزی در جنگل ها به دغدغه ای برای محیط بانان و دوستداران و فعالان محیط زیست تبدیل می شود. چرا که به دلیل افزایش بارش ها و پوشش گیاهی مراتع، احتمال وقوع آتش سوزی های عمدی وغیرعمدی به مراتب بیش ازهمیشه در جنگلهای گیلان وجود دارد.

درآتش سوزی جنگل ها همواره دو عامل طبیعی و انسانی دخیل هستند، صاعقه و رعد و برق، ازعوامل طبیعی آتش سوزی هستند. اما بنابر نظر مسؤولان منابع طبیعی و سازمان جنگل ها بیش از ۹۰ درصد آتش سوزی ها ناشی از عوامل انسانی هستند که گاهی این عوامل به صورت عمدی سبب بروز این حوادث می شود.

به عقیده کارشناسان منابع طبیعی و محیط زیست تبدیل اراضی جنگلی و مرتعی به زمین های زراعی به منظور از بین بردن شرایط طبیعی عرصه و تصاحب زمین های منابع طبیعی از عمده دلایل آتش سوزی های عمدی در استان بوده است. همچنین آتش سوزی های غیرعمدی نیز در نتیجه ی بی توجهی و سهل انگاری چوپانان و شکارچیان، رهگذران و کارگران، سهل انگاری افراد هنگام حضور در مناطق تفریحی طبیعی، شیطنت کودکان و نوجوانان در بازی با آتش، آتش زدن سرشاخه ها و بقایای محصولات کشاورزی در مزارع اعلام شده است.

در حالیکه روزهاست آتش به جان جنگلهای زاگرس درغرب و جنوب غرب کشور افتاده و استان به استان بخش قابل توجهی از ثروت ارزشمند حفاظت از آب و خاک در آتش می سوزد، گرمای زود هنگام در خرداد ماه گیلان و شروع تابستان برنگرانی از وقوع آتش سوزیهای جنگلی در این استان افزوده است.

 

عوامل انسان ساز دلیل وقوع آتش سوزی های جنگلی در گیلان

گیلان ۵۶۵ هزار هکتار جنگل و حدود ۲۴۴ هزار هکتار مرتع دارد. به گفته ی «امیرمرادی» مدیر کل ستاد مدیریت بحران استان از خرداد ماه جاری تاکنون ۱۰ مورد وقوع آتش سوزی در جنگلهای گیلان گزارش شده که بیشتر سطحی و در سطح علفزارها بوده است.

مرادی درگفتگو با مرور،عوامل انسان ساز را عامل اصلی آتش سوزیهای حاشیه جنگلهای استان بیان کرد و گفت: آتش سوزیهای جنگلهای گیلان به دلیل حضور نیروهای حفاظت و قرق بانان بلافاصله رفع می شود.عمده این آتش سوزیها سطحی و در بخش علفزارهای مراتع و حاشیه جنگلها بوده و خوشخبتانه درعمق جنگل شاهد این موارد نیستیم.

 مدیرکل بحران استان از رصد ویژه جنگلها توسط سامانه های متصل به هواشناسی کشور و ارایه آمار و ارقام از مناطق احتمالی وقوع اتش سوزی به دستگاه های مربوطه خبر داد و افزود: آمارهای لحظه ای از مناطق مستعد مرتب به ما ارایه می شود و دسترسی به این اطلاعات موجب پیشگیری از وقوع آتش سوزی در مناطق بحرانی شده است.

مرادی جنگلهای رودبار، تالش، رودسر و لنگرود را مستعد آتش سوزی در فصل گرما دانست و گفت: درقراردادی با سازمان نیروهای مسلح مقرر شده از توان هلیکوپترهای آب پاش در صورت نیاز استفاده کنیم. در حال حاضر حضور نیروهای حفاظت از جنگلها و مراتع در اطفای آتش سوزی های سطحی کفایت می کند و مشکلی در عدم دسترسی به امکانات به ما گزارش نشده است.

 ازسوی دیگر فعالین زیست محیطی و دوستداران جنگل معتقدند دسترسی به جاده های جنگلی و علفزارها بستر حضور گردشگران را درعمق جنگلها فراهم کرده است. دربسیاری از موارد گردشگران سهوا مسبب آتش سوزی درجنگل می شوند. بطوریکه با بی دقتی در رها سازی زباله هایی مثل ته سیگار، کاغذ آلمینیومی و زباله ی شیشه ای در جاده های جنگلی و علفزارها که مملو از لاشبرگ و علف خشک هستند به روشن کردن آتش اقدام کرده که بعد از ترک محل با وزش باد، آتش علفزار به سمت جنگلها زبانه می کشد و جنگل را درگیر آتش سوزی می کنند.

 

رطوبت مانع آتش سوزی در جنگلهای گیلان

اما «محمد قربانی لرد» فرمانده یگان حفاظت از جنگلهای گیلان معتقد است: درون جنگلهای گیلان بجز در مرز مشترک مراتع شهرستان رودبار با قزوین،علفزارهای خشک وجود ندارد.

وی با تأکید به اینکه بیشتر آتش سوزی در طبیعت گیلان در مراتع و خارج از عرصه های جنگلی رخ می دهد افزود: وجود رطوبت و سرسبزی درعلفزارها و درختان جنگلی گیلان خود مانع از گسترش حریق می شود.

قربانی با بیان اینکه عرصه های جنگلی و مرتعی گیلان بیشتر در فصول پاییز و زمستان مستعد آتش سوزی هستند اضافه کرد: با افزایش گرما در نیمه اول سال درجنگلهای مرطوب گیلان حریق کمتری رخ می دهد و در حال حاضر با گرم شدن هوا فقط در علفزارهای رودبار امکان وقوع آتش سوزی وجود دارد. از اینرو گرما نمی تواند عامل اصلی حریق درعمق جنلگهای هیرکانی گیلان باشد بلکه گردشگران این حوادث را رقم می زنند.

فرمانده یگان حفاظت جنگلهای گیلان نیز مناطق بحرانی مستعد آتش سوزی جنگلی استان را ارتفاعات شهرستانهای رودبار، سیاهکل، رضوانشهر، تالش، ماسال و آستارا عنوان کرد گفت: در خرداد ماه تاکنون ۴ مورد وقوع حریق در این مناطق گزارش شده است.

وی مساحت عرصه های جنگلی که در ماه های اخیر دچار حریق شدند را جزیی و کمتر از یک هکتار اعلام کرد.

قربانی در خصوص امکانات نیروهای حفاظت از جنگلهای گیلان با تأکید به اینکه در حد ایده آل نیست اظهار کرد: ابزار و امکانات اولیه خاموش کردن آتش در مناطق صعب العبور جنگلی استان شامل آتش بر، آتش کوب ودستگاه های دمنده است که دراختیار نیروهای یگان و حتی قرق بانان قرار دارد که در مواقع ضروری که نیازمند دستگاه های سنگین از جمله هلی کوپترهستیم که بلافاصله از سوی ستاد کل نیروهای مسلح اعزام می شود.

فرمانده یگان حفاظت از جنلگلهای گیلان از برگزاری مانورهای نیروهای یگان حفاظت در سطح شهرستانهای بحرانی درروزهای آینده خبر داد و گفت: طبق نرم های بین اللمللی هر هزار هکتار از عرصه های ملی باید یک نیروی حفاظت داشته باشد که گیلان از این لحاظ با کمبود نیروی حفاظتی مواجه است.

 

مسدود شدن جاده های جنگلی غیر ضروری در جنگل های گیلان

«محمدرضا عبداللهی» معاون امور جنگلها و مراتع منابع طبیعی گیلان نیز به مرور اظهار کرد: در گیلان ۴ شهرستان بحرانی داریم که با دارا بودن جنگلهای کاج و سوزنی برگ در پایین دست مستعد حریق می شوند.

وی در پاسخ به وجود لاشبرگ و علفهای خشک در جاده های جنگلی که زمینه های بروز آتش سوزی را دراین مناطق فراهم می کنند از مسدود شدن برخی از این جاده ها توسط نیروهای حفاظت خبر داد و افزود: در یکسری از این جاده ها نیروهای محلی و بومی تردد می کنند و مابقی که جاده های غیر ضروری را مسدود کردیم.

عبداللهی همچنین به صدور مجوز به دامداران بومی در مراتع بحرانی اشاره کرد و گفت: با مدیریت چرای دام، علفزارهای خشک و مستعد آتش سوزی کنترل و از میزان علف خشک به شدت کاسته می شود.

وی با تأکید سال گذشته به دلیل رویش علفی زیاد در مراتع شهرستان رودبار آتش سوزی زیادی رخ داد افزود: چون در فروردین و اردیبهشت امسال بارش کمی داشتیم از این لحاظ مراتع و جاده های جنگلی استان در معرض آتش سوزی نیستند. موارد اخیر نیز بیشتر سطحی و در مناطق سوزنی برگها بود که با برنامه ریزی زراعت چوب به دنبال تغییر و کاشت گونه های جایگزین کاج در این نقاط هستیم.

وی تأکید کرد: اکثر آتش سوزیهای جنگلی استان بر اثر سوختن برگ خشک و لاشبرگها است که عمدتا به نهالهای جوان آسیب می رسد و تصور اینکه جنگلها و درختان قطور در آتش می سوزند اشتباه است.

گفتنی است بر اساس نرم جهانی برای هر هزار هکتار جنگل یک قرقبان و به ازای هر ۲ هزار مرتع نیز به یک نفر قرقبان نیاز است. در گیلان ۵۶۵ هزار هکتار جنگل و حدود ۲۴۴ هزار هکتار مرتع وجود دارد. در حال حاضر ۴۰۲ نیروی قرقبان برای حفاظت از جنگل های هیرکانی گیلان حضور دارند که در این بخش با کمبودی حدود ۲۰۰ نفر مواجه است.

 

 

 

 

 

به اشتراک بگذارید:

نظر شما:

security code
طراحی و پیاده سازی توسط: بیدسان