دکتر فریدون شایسته

کابینه ملی دکتر مصدق،پس از۲۷ماه و۱۵روزخدمت به ملت ایران وتامین منافع ملی،توسط کودتای آمریکایی -انگلیسی سرنگون شد.درذیل،آثار وتبعات این کودتا،به صورت اجمالی،ذکر می گردد؛

۱-دربهمن ۱۳۳۲خورشیدی، نمایندگان کمپانی های بزرگ نفت آمریکا و شرکت های نفت فرانسوی وهلندی،بدون حضور نماینده ایران،درلندن،گردهم آمدند و درباره به جریان انداختن دوباره نفت ایران و تقسیم آن،به توافق رسیدند.

۲-در روز۵مهر سال ۱۳۳۳ خورشیدی ،دکتر علی امینی،لایحه قراردادکنسرسیوم رابرای تصویب،تسلیم  مجلس شورای ملی دوره هیجدهم کرد:طرف قرارداد:۵شرکت بزرگ آمریکایی و۹شرکت مستقل(اعضای غیرعضو کارتل بین المللی)،جمعا۴۰درصد شرکت نفت انگلیس با سهم ۴۰درصد،شرکت داچ شل۱۴درصد و شرکت نفت فرانسه ۶درصد،طرف قراردادمحسوب می شدند.مدت قرارداد:یک دوره ۲۵ساله و۳دوره تمدیدی،هر دوره ۵سال.تمدیدقرارداد،دراختیارکنسرسیوم بود واگر تقاضای تمدید می کرد،دولت ایران،مجبور به قبول آن بود.درحقیقت مدت قرارداد،۴۰سال بود.

۳-ازسال ۱۳۳۲تا۱۳۳۹ خورشیدی ،دانشکده حقوق دانشگاه تهران،عملا در اشغال نظامیان وارتش،باقی ماند.

۴-دانشکده حقوق،به ریچارد  نیکسون،معاون رئیس جمهور آمریکا،به سبب تکریم ازنقش دولت آمریکا در کودتا،دکترای افتخاری در رشته حقوق،اعطا کرد.

۵-حضور نظامیان در دانشکده حقوق و اعطای مدرک دکترا،پیام رژیم بود که هر عمل مخالفی درآینده،همانند واقعه ۱۶آذر،به شدت سرکوب می شود.

۶-رژیم شاه،جبهه ملی و حزب توده رابه عنوان این که مرجع و منشا ایدئولوژیکی  دانشجویان بودند،بیش ازپیش،تحت کنترل قرار دادند.

۷-رژیم پهلوی،باکودتای ۲۸مرداد و سرکوب جنبش دانشجویی ۱۶آذر،جبهه ملی راکه بعد از حزب توده،تشکیل شده بود،به عنوان دشمن شماره ۲خود،مطرح کرد.

۸-ازپی واقعه کودتای ۲۸مرداد،ارتش درخط مقدم اختناق داخلی قرار گرفت.توسط فرماندار نظامی تهران،سرتیپ تیمور بختیار،سازمان اطلاعات وامنیت کشور رابه نام ساواک،بنانهاد.او بزرگان جبهه ملی چون:حسن شمشیری،داود مانیان و....عده زیادی از نام آوران حزب توده رابه جنوب کشور تبعید کرد و سرکوب شدید،راه انداخت.

۹-کودتا،موجب گردیدازبین ۱۲نفرمشاوران نزدیک شاه، دریک ربع آخر حکومتش(۱۳۵۷-۱۳۳۲خورشیدی)،ارتش،رتبه اول راکسب کند.۷فرمانده عالی رتبه نظامی :ارتشبد عبدالکریم ایادی،ارتشبدحسین فردوست،ارتشبد محمدامیرخاتمی،ارتشبد حسن طوفانیان،ارتشبد نعمت الله نصیری،سپهبدامیرحسین ربیعی وارتشبدغلامرضا ازهاری،دراین مجموعه قرار داشتند.

۱۰-کودتا برعلیه دولت دکتر مصدق،به نام دولت ملی ،توسط استعمارگران انگلیس وآمریکا،موجب سلب مشروعیت سیاسی رژیم حاکم گردید،که ادعای ناسیونالیسم و ملت باوری داشت.حفظ وبقای تاج وتخت نه براساس اراده ملت ،بلکه برپایه تلاش مشترک دو کشور خارجی رقم خورد.به نخست وزیری منصوب شدن عامل کودتا،سپهبد زاهدی و تلاش های وی در سرکوب مخالفان حکومت و حبس و محاکمه یاران دکتر مصدق وبه دنبال آن،تشکیل ساواک،به تدریج رژیم پهلوی رابه سمت دیکتاتوری مطلق العنان سوق داد.پهلوی دوم،باتبعید دکتر مصدق به قریه احمدآباد در ناحیه آبیک شهر قزوین،تبعید خلیل ملکی به قلعه فلک الافلاک خرم آباد،کشتن مظلومانه دکتر سید حسین فاطمی،وزیرخارجه،معاون و مشاور دکتر مصدق در ایام نخست وزیری،به شهادت رساندن مدیر نشریه شورش،امیرمختار کریمپور شیرازی و...شکاف بین حکومت و مردم را عمق بخشید.

آیا واقعه ۲۸مرداد یک قیام ملی علیه دولت ملی دکتر محمد مصدق بود ویا کودتا؟! بدون تردید،منابع نزدیک به رژیم پهلوی،این واقعه را قیام ملی محسوب می کنند،مانند:داریوش همایون،رحیم زهتابی فرد،ازدشیر زاهدی و... یک عده ازبیت آیت اله کاشانی چون:سیدمحمودکاشانی،حسن سالمی و.... اما منابع متقن دانشگاهی و اسنادی،تردیدی ندارند که این واقعه، کودتابوده است.

به ۳۲نفر از آمریکاییان وایرانیان،سازمان سیا،۵۰میلیون دلار،جهت خدمت به طرح آژاکس،به رهبری کرمیت روزولت آمریکایی،پس از بازگشت شاه به تهران،مژده داد،اگر واقعه ۲۸مرداد،قیام ملی بود،آیا نیازی به گشاده دستی آمریکا بود؟!

پروفسور گازیوروسکی،از فعالیت شبکه «بدامن»درایران پرده برمی دارد ودوهمکار ایرانی آنان رابه نام های رمز«نرن»و«سیلی»،علی جلالی وفرخ کاویانی،معرفی می کند.ازتحصن ۲۵روحانی به رهبری آیت الله سیدمحمد بهبهانی،علیه دولت مصدق،سخن می گوید و....،آیا همه این موارد،تاییدی بر نامیدن کودتای ۲۸مرداد،به «قیام ملی»است؟!

اگر این یک قیام ملی بود،هدف از روی کار آمدن فضل الله زاهدی،انتخاب و اجرای مجلس هیجدهم شورای ملی،فرمامداری نظامی سپهبد تیمور بختیار،تشکیل ساواک،استقرار نظامیان در دانشگاه تهران،طعمه حریق ساختن امیرمختارکریمپور شیرازی،مدیر نشریه شورش،به شهادت رساندن دکتر حسین فاطمی،تبعید روشنفکر آزاده وملی،خلیل ملکی به قلعه فلک الافلاک لرستان،دستگیری وتبعید چهره هایی چون:حاج حسن شمشیری،حاج محمود مانیان،مهندس احمد عاشورپور و.....به جزیره خارک وبرازجان استان بوشهر،چه بود؟

اگر واقعه ۲۸مرداد،قیام ملی بود،خاطرات کیم روزولت،محصول کدام واقعه است؟ اگر واقعه ۲۸مرداد کودتا نبود،گفته امانوئل شین ول،وزیر دفاع کابینه کارگری انگلیس و ادوارد بوین،نخست وزیر انگلیس،چه بود؟

به توضیح اندک بسنده کرده،مطالعه منابع ارزنده ای چون:خواب آشفته نفت(محمدعلی موحد)،جنبش ملی شدن صنعت نفت و کودتای ۲۸مرداد۱۳۳۲(غلامرضا نجاتی)،بحران دموکراسی در ایران و کتاب حاکمیت ملی و دشمنان آن(فخرالدین عظیمی)،کودتاهای ایران(سهراب یزدانی)،ایران در دوران نخست وزیری دکتر مصدق(سپهر ذبیح),و.....برای مطالعه پیشنهاد می شود.