چهارشنبه ۲۲ دی ۱۳۹۵
۲۹ جمادی الثانی ۱۴۳۸
۱۱ ژانویهٔ ۲۰۱۷
شماره 4559

​انزوای عاشقانه

شادی مشتاقی

می گویند برای درک بهتر هر رویدادی بهتر است از آن فاصله گرفت. در دانشگاه استادی داشتم که می گفت برای ایده گرفتن از کتاب های تصویری از آن ها فاصله بگیرید و از دور به تصاویرشان نگاه کنید. چیزهایی دستگیرتان می شود که از نزدیک محال است آن ها را ببینید و درک کنید.

کالوینو در بارون درخت نشین، کوزیموی جوان را به فاصله ای بالاتر از زمین می فرستد تا زمین و موجوداتش را بهتر ببیند و به درک متفاوتی برسد. یک تضاد شیرین در شخصیت پست مدرن این کتاب هست که در عین تنهایی و انزوا با زمینی ها بیشتر درگیر و ممزوج می شود و این رفتار قزل الا مانند و حرکت در جهت خلاف رودخانه، او را به حقایقی می رساند که زمینی ها از آن بی خبرند.

کوزیمو از دوازده سالگی تا پایان عمر از این درخت به آن درخت می رود و از فراز درختان دورنمای وسیع تری به زندگی پیدا می کند و حتی به نعمت عشق نائل می شود. زندگی او چنان غبطه برانگیز می شود که ناپلئون مغرور هم به او غبطه می خورد: «دلش می خواست اگر ناپلئون نبود، کوزیمو بود.»

این کتاب به شدت سمبلیک است. کوزیمو نماد انسان هایی است که نگاهی فراتر از انسان های عادی با روزمرگی ها و دیدگاه محدودشان دارند. او یک شورشی عصیانگر است که زندیگ روتین را تاب نمی آورد و روشی متفاوت را بر می گزیند. او از سنت های دست و پاگیر و اشرافیت موروثی خانواده اش فرار می کند و دنیای شخصی خود را آن گونه که می خواهد شکل می دهد.

برادرش، بیاج دریک، در بیانی تمثیلی می گوید: «باید دستمان را سایبان چشمانمان می کردیم تا بتوانیم کوزیمو را ببینیم.» به این ترتیب کوزیمو مرتبه ای فراانسانی و فرازمینی می یابد و حتی سعی در تغییر رفتار انسان های زمینی دارد: «بالای درختان برای خودمان ارتشی درست می کنیم و زمین و مردمانش را آدم می کنیم.» همین رهبر شورشی وقتی با عشق رو به رو می شود در می یابد که بی شناخت عشق، تجربه های دیگر به هیچ کاری نمی آیند.

مرگ بارون درخت نشین هم همانند زندگی اش متفاوت است. او همانند شخصیت «تیستوی سبزانگشتی» موریس دروئون که با نردبان گیاهی اش به آسمان رفت، با یک بالن صعود و دنیا را برای همیشه ترک می کند. در حقیقت کالوینو می خواهد ایده آل گرایی را بر واقعیت تحمیل کند و با کوزیمو دنیای شخصی خودش را آن گونه که در سر دارد به تصویر بکشد و خیلی خوب از پس این کار بر می آید.

اولین نفری باشید که نظر میدهید.