چهارشنبه ۲۲ دی ۱۳۹۵
۱ رمضان ۱۴۳۸
۱۱ ژانویهٔ ۲۰۱۷
شماره 4559

تدفین تنها در سه آرامستان رشت مجاز است

گفت و گوی گیلان امروز با مصطفی مهاجر، مدیرعامل سازمان آرامستان­های شهرداری رشت:

گیلان امروز- مصطفی مهاجر، مدیرعامل سازمان آرامستان­های شهرداری رشت با ۲۸ سال سن خود را جوان­ترین مدیر شهرداری می­داند. او طی ده ماه حضور در این پست، اقدامات قابل توجهی انجام داده که از مهم­ترین آن­ها اضافه شدن ۱۶ هزار متر فضای سبز به آرامستان­های شهرداری است. او در گفت و گو با گیلان امروز حرف­های جالبی درباره تدفین و قبور زده است که در ادامه می­خوانید.

ابتدا درمورد عملکرد خودتان در مدت این ده ماهی که در آرامستان حضور داشتید توضیح دهید که چه کارهایی انجام داده­اید؟

از تاریخ ۲٧ سال ۹۴ با تشخیص و دستور دکتر ثابت قدم به آرامستان شهر رشت فرستاده شدم. در طول این ده ماه در بخش تدفین حدود ۲ هزار قبر ساخته و قطعه والدین شهدا به تعداد ۴۰۰ لحد راه­اندازی شد.

قطعه نام­آوران ورزش گیلان به تعداد ۲۰۰ لحد، قطعه همکاران شهرداری به تعداد ۲۰۰ لحد و قطعه­ای هم برای افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی که تمکن مالی ندارند راه­اندازی شده است.

آرامستان دولت آباد در وضع موجود با تلاش مرحوم آیت الله لاکانی ساخته شده است و فاز یک آن در حال حاضر تکمیل شده و با صدور رای بدوی در دادگاه تجدید نظر استان حدودا ۴۰ هکتار زمینی که فرماندهی مرزبانی گیلان تصرف کرده بود، پس گرفته شده و به سازمان آرامستان تحویل داده شد.

بعد از تحویل ساخت قطعات، جاده­سازی، تاسیسات، لوله­گذاری، برق ۱۹ هزار متر جاده­سازی آغاز­، زیرسازی و کارهای لازم انجام شده و فقط آسفالت باقی مانده است. قرارداد ساخت تعداد ۳۰ هزار قبر نیز بسته شده، اما هنوز شروع نکرده­ایم.

یکی از الزامات آرامستان داشتن دیوار و محصور بودن است که آرامستان دولت آباد این­طور نبوده است و از ضلع شرقی به رودخانه زرجوب وصل بود که کاملاً غیر­استاندارد بود و حتی همکاران شهرداری زباله­های سازمان را به اشتباه در این رودخانه خالی می­کردند که این قسمت دیوار شد.

قرار­داد آسفالت خیابان اصلی تهران به رشت که در ضلع غربی آرامستان قرار دا­رد بسته شده و دیوار­های پیش ساخته در این ضلع گذاشته خواهد شد.

چند طرح زیباسازی از جمله نقاشی ساختمان عروجیان، بحث آلاچیق­سازی در این محدوده ، سرویس بهداشتی با ۱۴ حلقه چاه انجام شد، کارگاه سنگ بلوک و سنگ لحد را از یک مساحت ۲۰۰ متری در گذشته به مساحت چهار هزار متری وسعت دادیم که روزانه ۶ هزار بلوک و ۵۰۰ عدد لحد تولید می­کنیم که در نظر داریم کل استان را تامین کند.­ ۱۶ هزار متر فضای سبز در آرامستان در این مدت اضافه شده است که همزمان با آن، آبیاری تحت فشار هم راه­اندازی شده که زیبایی خودش را داشته باشد.

با تصویب بند ماده ۵ برای سازمان آرامستان­ها که باید تمام شست وشوهای شهرستان رشت در دولت آباد انجام شود،­ با هدف ایجاد محیطی که بتواند فضای غم و غصه را برای کودکان کم کند پارک کوچکی در سازمان درست کرده­ایم که کودکان در مدت مراسم خاکسپاری از فشار غم و اندوه برای مدتی دور بمانند.

آمبولانس­های خصوصی کل شهر در آرامستان دولت آباد ساماندهی کردیم تا نگاه انگیزه­محور برای بیمارستان­ها زیاد شود و بعد از مرگ و میر در بیمارستان­ها، فشارهای عصبی، شیون و ناله از محیط بیمارستان­ها دور شود و آمبولانس­ها سریعاً افراد متوفی را از بیمارستان خارج و به دولت­آباد بیاورند تا با شیون خانواده­های متوفی انگیزه و امید بهبود را در بیماران و خانواده­های آنها­ در بیمارستان­ها از بین نرود.

ابلاغیه کمیسیون ماده ۵ استان با همکاری استاندار داده شد که جای تشکر دارد، تمامی آرامستان­های سطح شهر به غیر از تازه­آباد، دولت­آباد و آرامستان ارامنه، بقیه ۱٧ آرامستان موجود در سطح شهر که تدفین درآن صورت می گرفته، از تیرماه تعطیل شده است.

تعداد ۹ الی ۱۰ هزار قبر تدفین شده در سطح شهر داریم­. حدود ۸ هزار قبر خالی داریم که آماده تدفین بودند که با صورت جلسه مذکور دیگر تدفین نخواهند شد. با توجه به خدمت­رسانی­هایی که باید انجام دهیم به ازای هر قبری که شهروندان در این آرامستان­ها پیش خرید کرده اند ما یک لحد قبر رایگان در اختیار آنها می­گذاریم تا از نظر مالی به آن­ها فشار نیاید.

دلیل بر اصرار در تجمیع چه بوده است؟

اولین دلیل این است که محیط شهرسازی شهری رعایت کنیم و دومین دلیل اینکه بهداشت محیط در آرامستان هایی مثل سلیمانداراب و پیر مولا که حریم رودخانه بوده، رعایت نمی­شده است.

تجزیه بدن انسان به بهداشت محیط زیست آسیب جدی می­زند و بسیار آلوده است و از طرفی در کنار برخی آرامستان­ها مثل سلیمانداراب منزل های مسکونی قرار دارد که از نظر روحی برای ساکنان این منطقه نامناسب است.

یک طبقه­بندی در شکل مردم صورت گرفته است که بنابر آن ترجیح می­دهند میت خود را در درجه اول در تازه­آباد دفن کنند و فکر می­کنند باید حتماً برای چنین کاری باید بند پ را داشته باشند؟

در گذشته این طور بوده است که حتی مافیای خرید و فروش قبر تا مبلغ ۴۰ میلیون نیز در تازه آباد قبر معامله کرده­اند که خوشبختانه تا ۹۸ تا ۹۹ درصد در حال حاضر جلوی آن گرفته شده است و با نصب بنر و اطلاع­رسانی به سمع و نظر شهروندان رسانده­ایم که هر کس بخواهد قبری خریداری کند با تعرفه مصوبه شورای شهر­ می­تواند از تازه آباد قبر خریداری کند و در حال حاضر دو هزار لحد قبر خالی در تازه­آباد موجود داریم.

ولی قیمت قبرهای تازه­آباد گران­تر است؟

قیمت قبرهای تازه­آباد ­از دولت­آباد بیشتر است.

چقدراست؟

قیمت پیش خرید قبر درتازه­آباد هشت میلیون و ششصد و نود و سه هزارتومان و دفن روزانه که خدمات آن از جمله شستشو­، کفن و غیر­ه باید رایگان باشد حدودا ۶ میلیون الی ۶ میلیون و پانصد هزار تومان است.

­دفن روزانه در دولت آباد در حالی که قیمت تعرفه در سال گذشته ۱۵ درصد افزایش یافته بود اما چون نگاه دکتر ثابت نگاه خدمات­رسانی به مردم است قیمت تعرفه درصد در سال ۹۶ تنها ۱.۹ افزایش یافت و با این اوصاف قیمت پیش خرید قبر در دولت آباد حدودا سه میلیون تومان و قیمت روزانه بین یک میلیون و چهارصد تا یک میلیون و پانصد هزار تومان است و با زیر­سازی و جاده­سازی که در حال انجام است به زیر یک میلیون خواهد رسید­. تنها جایی که سازمان می­تواند با خانواده های داغدار همدلی کند کمک به خرید قبر با قیمت معقول است.

ولی نگاهی دیگری هم وجود دارد که از بهشت زهرا شروع شد و به اینجا رسید که می­گویند مردن هم خرج دارد و می­گویند اگر کسی که پول ندارد بمیرد چه اتقاقی برایش خواهد افتاد؟ این سوالات شاید ساده به نظر برسد، اما وقتی حرفی از مردن به میان می­آید عده­ای آن را مطرح می­کنند.

نگاه آرامستان رشت صد­در­صد خدمت­رسانی است، اگر در آرامستان ثابت شود فرد متوفی کسی را ندارد یا تمکن مالی برای خانواده متوفی وجود ندارد با توجه بند ۱۳ قانون شهرداری کلیه خدمات دفن رایگان انجام می­شود. کما اینکه قطعه­ای در دولت آباد بدین منظور تعبیه شده است که فرد متوفی با عدم تمکن مالی به صورت رایگان تدفین می­شود.

یکی از دلایلی که فکر می­کنم مردم هنوز هم تازه­آباد را ترجیح می­دهند به دلیل دوری راه باشد؟

هم به دلیل دوری راه است و هم اینکه در قدیم شایع شده بود که در دولت­آباد حیوان گورکن وجود دارد که چنین چیزی اصلاً وجود ندارد و قبر­های دولت آباد کاملا استاندارد است و بین قبور سپتینگ استاندارد وجود دارد که موجب می­شود تجزیه بدن انسان و آب­های سطحی را تصفیه کند و آن تصفیه را به زباله­سوز خواهیم داد که با این شرایط­، هم از محیط زیست و هم از خود جسد محافظت می­شود. من فکر می­کنم بهترین آرامستان سطح استان، چه از نظر زیبایی، چه هم­سطح­سازی و از نظر کاشت فضای سبز درختان آرامستان دولت آباد است.

همچنین قرار است سنگ­تراش­های سطح شهر را با هماهنگی سازمان ساماندهی مشاغل شهری در دولت آباد تجمیع کنیم که ۲۰ عدد مغازه برای این منظور در نظر گرفته شده است که تا عید ساخته می­شود. حدود ۱٧ الی ۱۸ سنگ­تراش داریم که با هم فامیل هستند و قرار است آنها را نیز به آرامستان بیاوریم تا از آلایندگی و مزاحمت این­گونه شغل­ها در داخل شهر و ابتدای ورودی لاهیجان جلوگیری کنیم.

دسترسی به آرامستان دولت­آباد با توجه به اینکه در سمت جاده تهران قراردارد، فکر می­کنم کمی مشکل است. آیا تمهیدترافیکی برای این منطقه دیده شده است؟

در طرح تفضیلی جامع یک خیابان از کنار ستاد بحران به مسکن مهر طراحی شده است که از پشت آرامستان در می­آید و در آنجا میدانی زده خواهد شد که با مکاتبات انجام شده اگر بتوانیم زمین پشت آرامستان را که به جاده سنگر متصل می­شود خریداری کنیم تا راه ورود و خروج سازمان را کاملاً جدا شود و ورود از نوع نگاه منظر شهری که اینجا قبرستان است از پشت صورت بگیرد. امیدواریم در پایان سال ۹۶ تا سال ۹٧ آن را اجرایی کنیم.

دولت­آباد برای چند سال در رشت می­تواند پاسخگو باشد؟

برای ۱٧ تا ۱۸ سال می­تواند پاسخگو باشد.

شست وشو در دولت آباد در حال حاضر مکانیزه است؟

شست و شو در هیچ جای کشور مکانیزه نیست.

حتی تهران؟

بله، حتی تهران، اینکه گفته می شود در تهران مکانیزه است بدین معنا نیست که کل مراحل شست و شو مکانیزه است، بلکه مراحل بعد از شست و شو شامل خدمات انتقال میت به آمبولانس است، مکانیزه است.

آیا قطعه هنرمندان هم در تازه آباد وجود دارد و هم در دولت آباد؟

قطعه هنرمندان در تازه آباد تقریباً تکمیل شده است و حدود ۱۰ الی ۱۵ لحد قبر باقی مانده است ولی در دولت آباد یک قطعه جدید برای هنرمندان در نظر گرفته شده است که بالای قطعه نام­آوران ورزشی حدود ۲۰۰ لحد قبر برای هنرمندان در نظر گرفته خواهد شد.

دولت آباد هم مانند تازه آباد در روزهای پنج شنبه شلوغ است؟

درحال حاضر از تازه آباد شلوغ­تر است.

آیا سرویسی در روزهای پنج شنبه برای رفت و آمد در این مسیر در نظر می­گیرید؟

با هماهنگی که انجام شده در حال حاضر با اتوبوس های جدیدی که به ناوگان حمل و نقل اضافه شده است. یک اتوبوس و چند تاکسی در روز پنج شنبه در این مسیر رفت و آمد می­کنند اما اینکه هر روزه باشد، نیست.

ولی فکر می­کنم نیاز دارد؟

بله، نیاز دارد. ما حتی پارکینگی هم برای سازمان ایجاد کرده­ایم که در سال آینده خودورهای ون کوچکی خواهیم گرفت که شهروندان خودرو­های خودرا در پارکینگ بگذارند و با خودروهای ون سازمان به صورت رایگان­ وارد محوطه آرامستان که حدود ۵۶ هکتار است، شوند.

فکر می­کنم این اتفاق در مردم این انگیزه را ایجاد کند که میت خود را به دولت آباد بیاروند.

بله، با ارائه خدمات رفاهی و زیباسازی که در این آرامستان در حال انجام است انگیزه مردم بیشتر خواهد شد.

در حال حاضر روزانه ۴ تا ۵ هزار شهروند به دولت­آباد مراجعه می­کنند. این آمار برای تازه­آباد بیشتر بوده که در حال حاضر دولت آباد در حال پیشی گرفتن است

آیا سازمان شما در­آمد­زا بوده است؟

آرامستان سازمان خدمات­رسانی است که از خدمات خود درآمد کسب می­کند.

آیا سازمان آرامستان خود کفاست؟ بودجه خود را در می­آورد؟

بله خودکفاست­، گاهی به شهرداری نیز کمک می­کند.

جدا؟

بله.

پس شما مشکل مالی ندارید؟

نه، نداریم. اما یک پروژه دیگر که سازمان در حال انجام دادن است با توجه به تفاهم­نامه­ای که سازمان از طریق کمیسیون ماده ۵ با سازمان اوقاف بسته­، با توجه تعلیلی قبرستان پیر مولا در ابتدای جاده پیربازار­ میزان زمین موجود در آنجا را ­که مردم وقف کرده­اند در دولت آباد وقف واقف کنیم و در آن زمین که حدود چهار هزار متر است پایانه پیربازار را با کمک سازمان عمران در آنجا تاسیس کنیم.

مکاتباتی در این خصوص انجام شده و سازمان، قطعه زمینی را برای وقف واقف آماده کرده است و بحث شرعیات هم از نظر وقف کاملاً رعایت خواهد شد. قبرهای قبلی همان جا باقی خواهد ماند، زیرا تا حدود ۳۰ سال نمی­توان به آن دست زد ولی بعد از ۳۰ سال به فضای سبز تبدیل خواهد شد.

کار دیگری که می­خواهیم انجام دهیم راه­اندازی قطعه ایثارگران است که با توجه در­خواست سپاه و بچه­های گلزار شهدا و همکاران بنیاد شهید یک قطعه با تعداد ۵۰۰ لحد قبر در تازه آباد رشت به نام ایثار­گران آماده شده است.

آرامستان تبعید گاه شهرداری است؟( خنده)

(خنده) گاهی کسانی که مازاد هستند ابلاغ خورده­اند به آنجا آمده­اند و آنها معمولاً بهترین نیروهای سازمان خواهند شد. گاهی شده ­وقتی می­خواهیم که برای بعضی از آنها را ابلاغ بزنیم که دیگر بروند، خودشان مقاومت می­کنند که بمانند.

آیا برای شب فضای مطلوبی در آنجا حاکم است؟

نوروز امسال در هفته دوم به آرامستان رفتم که خانواده­هایی از تهران و دیگر شهرستان در­ محوطه دولت آباد اسکان کرده بودند و ناهار و شام می­خوردند و شب می­ماندند تا فردا از آنجا بروند و به همین خاطر یک محیط اقامتی و خدمات رفاهی را طراحی کرده­ایم و پیمانکار هم در نظر گرفته شده تا در کنار CNG راه­اندازی شود.

درباره سگ­هایی که گفته شده در آن منطقه می­چرخند، چه فکری شده است؟

یکی سنگین­ترین فضاها، فضای ۵ صبح­ در دولت آباد است و خودم شخصاً آدمی بودم که از مرگ و میر می­ترسیدم. من متولد ۱۳۶٧ هستم و فکر می­کنم از جوانترین مدیران دکتر ثابت قدم هستم. با توجه به اینکه مدیر مجموعه بودم ۱۰ الی ۱۵ بار شب تا صبح به سازمان رفته­ام و تا صبح آن­جا بوده­ام. چون ما سردخانه پزشکی قانونی زیر صفر داریم که اجسادی از ۴ یا ۵ سال قبل در آنجا هستند­.

واقعاً؟

بله، ما دستور دفن نداریم و باید این دستور را بگیریم­. مکاتبه­ای با پزشکی قانونی و دادستانی وقت کرده­ایم که مجوز دفن به ما بدهند تا ما این اجساد را دفن کنیم و با یک آزمایش DNA این کار به راحتی قابل انجام است و بعد از اینکه خانواده این اجساد پیدا شد به آن­ها بگوییم که در کجا دفن شده­اند. از نظر شرعی گناه دارد که این اجساد هنوز دفن نشده­اند.

این محیط درشب به دلیل نورپردازی و کاشت درختان کاج مطبق بسیار زیباست و مطبق، تنها درخت کاجی­ است که برگ­ریزی دارد و اگر کسی نداند که آنجا قبرستان است فکر می کند که پارک است.

ولی برای عامه مردم جا افتاده است که فضای قبرستان سنگین است، جوانی که هنوز بچه­دار نشده نباید به آنجا برود و زنان حامله پا به ما نباید در چنین محیطی قرار بگیرند­ که خود نمی دانم واقعیت است یا شایعه.

به نظر­ روحانی­ها باید در این زمینه بیشتر فرهنگ­سازی کنند.

در تلاش هستیم که در این زمینه فرهنگ­سازی کنیم و نرم افزار جامع آرامستان هم تهیه شده است و ورودی آرامستان یک کیوسک اطلاع­رسانی زده شده است و که با دادن مشخصات مرحوم طبق نقشه می­گوید که در کجا دفن شده و این نرم افزار جامع اطلاع­رسانی برای دولت آباد­ که حدود زیر ده هزار لحد قبردارد تهیه شده است و برای تازه آباد چون تعداد بیشتری حدود ٧۰ هزار لحد قبر وجود دارد کار نقشه­کشی سخت­تر است که تا قبل از عید حاضر خواهد شد.

این نرم افزار، نرم افزار جامعی است که می­تواند به کسانی که دنبال متوفی خود که حتی ۲۰ سال پیش هم دفن شده و خانواده او دقیقاً نمی داند در کدام قسمت دفن شده است با دادن اسم، محل دفنش را پیدا کند.

سالانه به طور متوسط در دولت آباد چند تدفین صورت می­گیرد؟

در سال جاری حدوداً ۵ هزار فوتی داشتیم که حدود ۱۰۰۰ نفر به خارج شهرستان، ۲۵۰۰ نفر داخل تازه آباد و دولت آباد و بقیه به قبرستان­های­ اطراف منتقل شده­اند.

در هرجایی که زمین چند هزار متری وجود داشته باشد، وجود حیواناتی مثل سگ و موش طبیعی است ولی در آنجا اسکان ندارند و از ورود سگ به داخل آرمستان جلوگیری شده است. ولی در حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ قرقاول­ زیبا در سازمان نگه­داری می شود. اما امنیت قبور صد­در­صد­ تامین است.

رابطه بین سازمان اوقاف و آرامستان چگونه است؟ آیا با هماهنگی و استاندارد­های شما در جایی مثل سلیمانداراب که هیئت امنای مسجد از سازمان اوقاف هستند، تدفین انجام می­دهند؟

خوشبختانه سیستم پیش فروش اوقاف تعطیل شده است، چون سیستمی داشتند که به محض اینکه کسی در اوقاف پیش خرید می­کرد شناسنامه متوفی سریعاً از طریق ثبت احوال باطل می­شد که چنین سیستمی باطل شده است و فقط دفن روزانه دارند. ­دفن روزانه هم براساس ماده ۵ استان دیگر تعطیل شده است.

سازمان آرامستان به جز سه آرا­مستان مذکور کلاً باید تعطیل شود، ولی کم کم جلوگیری می­کنیم تا مقابله از سوی مردم و خانواده­های متوفی پیش نیاید.

اگر حرف ناگفته­ای دارید بفرمایید؟

در گلزار شهدا اقدامات خوبی انجام شده است، ضمن دینی که به خانواده­های شهدا داریم یک تلویزیون شهری در ورودی گلزار شهدا نصب کند و نورپردازی مزار شهدا به طور کامل عوض شده است. سیستم صوتی مجهز با توجه به حجم مراسم برسر مزار شهدا نصب شده است و حسینیه گلزار شهدا و سازمان اداری جدید در ابتدای ورودی در حال احداث است و پروژه هم­سطح­سازی تازه آباد شروع شده است و به صورت پایلوت صد لحد قبر و شش آرامگاه خانوادگی را شروع کردیم که مردم ببینند که مردم با دیدن طرح جدید با میل خود برای این تغییر درخواست بدهند.

فاضلاب تازه­آباد در طرح جدید استاندارد و بحث سپتینگ در آن کاملاً رعایت خواهد شد. تعمیرات مسجد امام خمینی و نصب دوربین­های مداربسته در تازه آباد انجام شده است.

ما به عنوان مسولین در برداشت مردم از فضای آرامستان و شایعات ایجاد شده در مورد آن مثل وجود گورکن، سگ ولگرد و غیره مقصر هستیم. مثلاً آرمستان دولت آباد محل جمع­آوری ­اتوبوس های فرسوده، ضایعات پارک­ها و هرنوع ضایعات سازمان­ها شده بود که با فروش آن­ها در این ۹ ماه از سازمان خارج شده است.

از نظر فضای سبز و زیبا­سازی اقدامات لازم انجام شده است. حدود ۳ هزار درخت کاشته شده و به دلیل صرف و صلاح قیمت در زمینه زیباسازی راسا اقدام می کنیم و سعی کردیم ساختمان عروجیان را از آن حالت خشک خارج کنیم.

به طور کل آرامستان جای اندوه است و از نظر زیبایی به آن رسیدگی نشود، جای دلگیری خواهد بود.

اکنون دیگر این­طور نیست. روز اول به آرامستان رفتم خیلی دلگیر و ناراحت بودم. ولی حالا قلباً راضی هستم، چون تحول بزرگی در من ایجاد شده است و تا عمر دارم مدیون دکتر ثابت قدم هستم. 

اولین نفری باشید که نظر میدهید.