چهارشنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۸
۲۲ صفر ۱۴۴۱
۹ اکتبر ۲۰۱۹
شماره 5317

چگونه دندان هایی سالم داشته باشیم

بخش اجتماعی- همه ما توصیه‌هایی مانند دو بار در روز مسواک زدن و مصرف کمتر قند را برای سلامت بهتر دندان‌هایمان شنیده‌ایم اما سوال این است که چرا با این حال باز هم دندان‌هایمان دچار پوسیدگی می‌شوند؟

به گزارش ایسنا،‌ علاوه بر موارد ذکر شده نکات بیشتری نیز برای رعایت سلامت دهان و دندان وجود دارد که باید از آن‌ها اطلاع داشت.

به درستی مسواک بزنید

مسواک شما و نوع مسواک زدن از اهمیت بالایی در حفظ سلامت دهان و دندان برخوردار است. عمل مکانیکی مسواک زدن پلاک‌های سخت و چسبنده دندان‌ها را که ترکیبی از باکتری‌ها، اسیدها و ضایعات چسبنده و بقایای مواد غذایی هستند، از بین می‌برد.

این پلاک‌ها بلافاصله پس از خوردن مواد غذایی روی دندان‌ها تشکیل می‌شوند اما تا زمانی که به مرحله خاصی نرسند نامطبوع نبوده و به دندان‌ها آسیب نمی‌رسانند. مقدار دقیق این زمان برای رسیدن به مرحله آسیب زدن به دندان مشخص نیست اما این زمان دست‌کم ۱۲ ساعت است.

باکتری‌ها قند مصرف می‌کنند و اسید را به عنوان محصول جانبی تولید می‌کنند که مواد معدنی دندان را از بین می‌برد و حفره‌های میکروسکوپی روی دندان ایجاد می‌کنند که قابل مشاهده نیستند. در صورتی که این روند متوقف نشود و دندان‌ها ترمیم نشوند، حفره‌ها بزرگ و قابل مشاهده و دردسرساز می‌شوند.

صرف دو دقیقه وقت برای مسواک زدن و انجام این عمل در شب‌ها و یک بار دیگر در طول روز برای از بین بردن پلاک‌های دندان‌ها عملی مناسب محسوب می‌شود. مسواک زدن مکرر از پیشرفت باکتری‌ها به مرحله‌ای که بیشترین میزان اسید را تولید کرده و می‌توانند روی دندان‌ها جا خوش کنند، جلوگیری می‌کند.

مسواک‌های برقی می‌توانند بیش از مسواک‌های عادی موثر واقع شوند و مسواک‌هایی با سری‌های کوچک می‌توانند کمک کنند تا به نواحی انتهایی دهان راحت‌تر دسترسی پیدا کنید. هم‌چنین مسواک‌هایی با برس‌های متوسط باعث می‌شوند تا بدون آسیب‌ رساندن به لثه‌ها و دندان‌ها آن‌ها را به طور موثر تمیز کنید. اما در نهایت مهم‌ترین امر، عمل مسواک زدن به ویژه به روش صحیح است!

از خمیر دندان‌های مناسب و حاوی فلوراید استفاده کنید

بیشتر فایده مسواک زدن به خمیر دندان برمی‌گردد. عنصر کلیدی خمیر دندان نیز فلوراید است که مطالعات حاکی از خاصیت ضد پوسیدگی آن است. فلوراید جایگزین مواد معدنی از بین رفته در دندان و هم‌چنین استحکام بیشتر آن‌ها می‌شود.

برای بهره بردن بیشتر از منافع خمیر دندان از انواع خمیر دندان با میزان ۱۳۵۰ تا ۱۵۰۰ppmF (غلظت فلوراید در هر میلیون قسمت) فلوراید استفاده کنید تا از پوسیدگی دندان‌ها جلوگیری نمایید. همچنین می‌توانید با خواندن اطلاعات روی جعبه خمیر دندان‌ها از میزان غلظت فلوراید آن‌ها مطلع شوید.

هم‌چنین لازم به ذکر است که همه انواع خمیر دندان‌های کودکان به اندازه کافی برای بهره بردن از حداکثر میزان منافع آن قوی نیستند و ممکن است دندانپزشک شما بر اساس میزان پوسیدگی، میزان خطر ایجاد پلاک و پوسیدگی و جنس دندان‌های کودکتان، خمیر دندانی خاص برای او تجویز کند.

مشاهده پلاک‌ها روی دندان‌ها به دلیل رنگ سفیدشان که هم‌رنگ دندان‌هاست، دشوار است. قرص‌هایی در داروخانه‌ها قابل دسترسی است که به مشاهده راحت‌تر پلاک‌ها کمک می‌کند تا بهتر متوجه نقاطی شوید که به هنگام مسواک زدن از دست‌تان در رفته است.

دهان را تخلیه کنید، آب‌کشی نکنید

در شب‌ها کمتر از طول روز بدن آب دهان تولید می‌کند. به همین دلیل حفاظت آب دهان از دندان‌ها در شب‌ها کمتر بوده و آسیب‌پذیری‌ آن‌ها در برابر اسیدها بیشتر است. به همین دلیل است که شستن بقایای مواد غذایی از دهان پیش از خواب حائز اهمیت است تا پلاک‌ها نتوانند در طول خواب به دندان‌ها آسیب برسانند. پس از مسواک زدن و پیش از خواب به جز آب هیچ چیزی ننوشید و نخورید. این امر به فلوراید زمان بیشتری برای تاثیرگذاری در طول شب می‌دهد.

هم‌چنین زمانی که مسواک زدید، دهان خود را با آب یا دهان‌شویه آب‌کشی نکنید چرا که با این کار فلوراید را از دهان خود می‌شویید. عادت کردن به این کار می‌تواند دشوار باشد اما خطر پوسیدگی دندان‌ها را تا ۲۵ درصد کاهش می‌دهد.

قند زیاد در طول روز مصرف نکنید

قندهای طبیعی به طور طبیعی در مواد غذایی هم‌چون میوه‌ها یافت می‌شوند و نسبت‌ به قندهای آزاد یا افزوده‌ شده کمتر باعث پوسیدگی دندان‌ها می‌شوند. قندهای آزاد به طور کلی به آن دسته از قندهایی اطلاق می‌شود که توسط تولید کنندگان به مواد غذایی افزوده می‌شود اما هم‌چنین شامل عسل، شیره و آبمیوه‌ها نیز می‌شود.

همه این قندها برای مصرف، سوخت و ساز و تولید اسید توسط باکتری‌ها آسان هستند. اگر چه گفتن این که کدام یک از این نوع قندها برای دندان‌ها مضرتر است، کاری دشوار است. برای مثال اگر چه مصرف میزان نرمال میوه خوب است اما آب‌میوه‌ها حاوی قندهای آزاد شده از سلول‌های گیاهی هستند که مصرف بالای آن‌ها موجب پوسیدگی دندان‌ها می‌شود.

سازمان جهانی بهداشت و سرویس سلامت عمومی انگلیس توصیه می‌کنند که قندهای افزوده‌ شده باید کمتر از پنج درصد از کل میزان کالری مصرفی روزانه شما را تشکیل دهند. این مقدار برای بزرگسالان و کودکان بالای ۱۱ سال حدود ۳۰ گرم یا هشت قاشق چایخوری از قند افزوده شده به طور روزانه است.

البته به جز میزان مصرف قند، تعداد دفعات مصرف آن نیز اهمیت دارد. کربوهیدرات‌های ساده مانند قند نسبت به پروتئین‌ها یا کربوهیدرات‌های پیچیده برای هضم توسط باکتری‌ها راحت‌تر هستند. باکتری‌ها بعد از متابولیسم قندها، اسید تولید می‌کنند که باعث از بین رفتن مواد معدنی دندان‌ها می‌شوند.قندها در بیسکویت‌ها، قهوه و چای شیرین و سایر غذاهای فرآوری شده با کربوهیدرات ها وجود دارند. از این رو مصرف هله و هوله‌ها را برای حفاظت از دندان‌هایتان کاهش دهید.

خوشبختانه استفاده از خمیر دندان حاوی فلوراید و مسواک زدن منظم خطر پوسیدگی ناشی از مصرف قندها را در دندان‌ها از بین می‌برد.

سلامت دندان ها با این خوراکی ها

سلامت دندانها از جنبه های مختلف بسیار حائز اهمیت است و نباید ساده از این مسئله مهم گذشت.

داشتن دندان های سالم هم به تغذیه راحت کمک می کند و هم به زیبایی صورت می افزاید. اما برای داشتن دندانهای سالم و سلامت دندان مصرف مواد خوراکی زیر توصیه می شود.

فلفل دلمه

فلفل دلمه (زرد، قرمز و سبز) سرشار از ویتامین C است که به تشکیل کلاژن، التیام و ترمیم زخم، حفظ لثه های قوی و دندان های سالم کمک می کند. کمبود ویتامین C می تواند منجر به خونریزی لثه، ورم دندان و لق شدن دندان ها شود. ویتامین C همچنین به تقویت سیستم ایمنی کمک کرده و بدین ترتیب به مقابله با باکتری های مضر که وارد لثه ها شده کمک می کند و از اسیب به لثه و خراب شدن دندان ها پیشگیری می کند. بهترین شیوه مصرف فلفل دلمه به شکل خام است. پخت بیش از اندازه این سبزی موجب کاهش ارزش غذایی آن می شود.

هویج

هویج خام باعث تولید بزاق می شود و دهان را مرطوب نگه می دارد و از دهان در مقابل باکتری ها و باقیمانده های مواد غذایی بعد از وعده های غذایی در دهان محافظت می کند. این شرایط به حفظ پاکی و سلامت دندان ها کمک کرده و از پوسیدگی دندان ها جلوگیری می کند. خوردن هویج در پایان هر وعده غذایی بیشترین فواید را دارد. هویج همچنین از تغییر رنگ دندان ها و تشکیل پلاک های دندانی پیشگیری می کند.

بتاکاروتن موجود در هویج به تولید پروتئین کراتین که برای حفظ سلامت مینای دندان مهم است کمک می کند. همچنین این ویتامین با خواص آنتی اکسیدانی در تقویت سیستم ایمنی، دارای قدرت تسریع بهبود و ترمیم دندان ها است.

اسفناج و کلم بروکلی

این سبزیجات سبز حاوی فولات هستند که نوعی ویتامین B است و با کاهش التهاب، تشکیل پلاک های دندانی، پوسیدگی دندان ها و بوی بد دهان، نقش مهمی در پیشگیری و درمان بیماری های لثه ایفاء می کند. مصرف این سبزیجات در طول بارداری توصیه می شود چراکه به حفظ سلامت لثه ها کمک می کند.

محققان مصرف فولات کافی را به همه افراد در روز توصیه می کنند چراکه این ماده مدت طولانی در بدن ذخیره نمی شود و برای پیشگیری از کمبود این ویتامین و شروع بیماری لثه، مصرف روزانه آن توصیه می شود.

توصیه می شود اسفناج و کلم به مدت ۲ تا ۴ دقیقه بخارپز شوند تا ارزش غذایی شان حفظ شود.

گلابی

میزان آب و فیبر مناسب موجود در این میوه موجب تحریک تولید بزاق دهان شده و از دندان ها در مقابل اسید محافظت می کند. گلابی در مقایسه با سایر میوه ها دارای تاثیر خنثی کنندگی است و هرچیزی که به فرآیند خنثی سازی کمک کند برای دندان ها خوب است چراکه اسیدها را از مینای دندان دور نگه می دارد.

بادام

بادام علاوه بر حفظ سلامت مغز، برای حفظ سلامت دندان ها و لثه ها هم مفید است چراکه حاوی مقادیر کافی کلسیم، ویتامین E و فیبر رژیمی است. کلسیم برای تقویت مینا دندان و پیشگیری از خرابی دندان ها مهم است. کمبود کلسیم منجر به فرسودگی و شکنندگی اسان دندان ها می شود.

ویتامین E دارای خواص آنتی اکسیدانی است که به مقابله با بیماری های دندان و لثه کمک می کند. فیبر رژیمی نیز با تحریک به تولید بزاق، موجب کاهش تشکیل پلاک می شود. اگرچه باید از مصرف سبزیجات با روکش کاکائویی پرهیز شود.

ماست

پروبیوتیک های موجود در ماست از رشد باکتری های که موجب کرم خوردگی دندان می شوند جلوگیری می کند. باکتری ها علاقمند به محیط اسیدی هستند و ماست با ایجاد تعادل در میزان pH دهان این فرصت را از باکتری ها می گیرد. کلسیم و فسفر موجود در ماست دندان ها را قوی نگه می دارد. ماست همچنین حاوی ویتامین B۱۲ است که از افتادن دندان ها و پیشرفت بیماری های لثه کمک می کند. مطالعات نشان داده است که کمبود این ویتامین موجب افزایش احتمال کرم خوردگی دندان ها و بیماری های دندانی در کودکان می شود.

ماست به حفظ سلامت لثه ها، پیشگیری از تشکیل پلاک، و کاهش میزان هیدروژن سولفید که ترکیب عامل ایجاد بوی بد دهان است، کمک می کند.

نکاتی برای مراقبت از دندان های شیری کودک

معمولا هنگامی که کودک شش ماهه است اولین دندان‌های شیری در دهان او ظاهر می‌شود. رویش بقیه این دندان‌ها تا پایان دو یا سه سالگی طول می‌کشد. تعداد دندان‌های شیری در هر فک ۱۰ عدد و در تمامی دهان ۲۰ عدد است.

جویدن مواد غذایی تا سن شش سالگی بر عهده دندان‌های شیری است. در این سن دندان‌های دائمی شروع به روئیدن نموده، بتدریج جانشین آنها می‌گردند. به گونه‌ای که در سنین ۱۲ تا ۱۳ سالگی دیگر اثری از دندان‌های شیری نمی‌ماند و تمامی دندانها دائمی است.

عقیده اکثر افراد این است که دندان‌های شیری به‌خاطر عمر کوتاهشان اهمیت چندانی ندارد و به مراقبت ‌ از آنها نیازی نیست. اما واقعیت غیر از این است.

اگر دندان شیری زودتر از موقع از دست برود، دندان‌های مجاور به سمت محل خالی دندان حرکت می‌کند و فضای موجود را تنگ می‌کنند، بنابراین رویش دندان دایمی جایگزین در این فضا، دچار مشکل می‌شود.

متأسفانه بسیاری از پدرها و مادرها فکر می‌کنند که زود خراب شدن دندان‌های شیری و کشیدن آن‌ها مهم نیست چرا که دندان‌های دایمی به جای آن‌ها خواهند رویید. به این ترتیب با عدم مراقبت کافی باعث پوسیدگی زودرس و از دست رفتن آن‌ها می‌شوند که نتیجه آن رویش نابجا یا عدم رویش دندان‌های دایمی زیرین است

.از خواباندن کودک با بطری و شیردادن شبانه خودداری کنید . زیرا باعث پوسیدگی دندانهای پیشین می شود .

بعد از دادن شیر به کودکتان با گاز تمیز دندانهایش را تمیز نمایید .

تا یک برنامه غذایی متعادل برای فرزندتان در نظر بگیرید و از دادن مواد قندی و نشاسته ای به کودک در میان وعده ها خودداری نمایید .

تا حد امکان کودک را از مصرف تنقلات شیرین بازداریددر صورت مصرف این مواد بلافاصله دندانهای او را بشوئید یا مسواک کنید .

به جای استفاده از مواد قندی شیرین از تنقلات مغذی و طبیعی مانند گردو ، کشمش و پسته استفاده کنید .

کودک را بطور منظم برای معاینه نزد دندانپزشک ببرید تا از سلامت دندانهای شیری او مطمئن شوبد و برنامه غذایی مناسب و متعادل برای فرزندتان از دندان پزشک کودکان درخواست نمائید .

والدین باید توجه داشته باشند که برای رویش به موقع و صحیح دندانهای دائمی ،حفظ دندانهای شیری تا سنی خاص ضروری است .بهداشت دهان کودک همانند بزرگسالان باید به طور مرتب و با کمک و نظارت والدین انجام شود .

پوسیدگی در دندانهای شیری در مقایسه با دندانهای دائمی خیلی زودتر به عصب دندان می رسد و ناراحتی و درد ایجاد می کند . بنابراین به محض مشاهده کوچکترین علامتی از پوسیدگی دندان شیری در مقایسه با دندانهای دائمی می رسد باید هر چه زودتر کودک را نزد دندان پزشک ببرید تا دندان شیری ترمیم شود .

اولین نفری باشید که نظر میدهید.