شماره 5165
پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۳۹۷
۸ رجب ۱۴۴۰
۱۴ مارس ۲۰۱۹

نگاهی به جاذبه های بهاری خزر منظره‌ای چشم‌نواز در کنار سواحل دریای خزر


مریم ساحلی

بندر انزلی یکی از مهم‌ترین شهرهای گردشگری، از مراکز مهم اقتصادی و یکی از قطب‌های ورزشی در ایران است و بخش مرکزی شهرستان انزلی محسوب می‌شود. مردم انزلی گیلک هستند و به زبان گیلکی صحبت می‌کنند. این شهر دارای اولین و بزرگترین بندر ایران در سواحل جنوبی دریای خزر (کاسپین) است و در استان گیلان واقع شده‌است.

بندرانزلی از شمال به دریای خزر از جنوب به شهرستان صومعه سرا از شرق به شهرستان رشت و از غرب به شهرستان رضوانشهر متصل می‌شود. شهرستان بندرانزلی در ناحیه‌ای کاملاً جلگه‌ای به صورت طولی و در ساحل دریای خزر واقع شده و دارای آب و هوای مرطوب است. بخشی از محیط زیست طبیعی این شهرستان را دریا (۴۰ کیلومتر نوار ساحلی) و بخش مهم دیگر را اکوسیستم ارزشمند تالاب انزلی تشکیل می‌دهد.

جذابیت‌های گردشگری شهرستان بندرانزلی

شهر انزلی در غرب استان گیلان قرار داشته و به واسطه سواحل خزر و تالاب بین‌المللی بندر انزلی از چند جزیره و شبه جزیره تشکیل شده است. نام انزلی با توجه به پیشینه تاریخی آن در بیشتر شهرهای اروپایی شناخته شده است و به دلیل وجود گمرک و ارتباط تجاری از زمان‌های دور نزد تجار ایرانی و خارجی به دروازه اروپا شهرت یافته بود.

دریای کاسپین، سواحل ماسه‌ای، تالاب بین‌المللی انزلی، پل‌های تاریخی انزلی و غازیان، پارک ساحلی (بلوار)، کاخ موزه نیروی دریایی، موج شکن، مناره یا برج ساعت، عمارت قدیمی دادگستری برخی از دیدنی‌های شهر انزلی به‌شمار می‌روند که منطقه آزاد تجاری، اقتصادی و موقعیت استراتژیک شهر انزلی از لحاظ جاده‌ای سالانه موجب جذب تعداد زیادی توریست و گردشگر داخلی و خارجی است.

استان گیلان و به ویژه شهرستان انزلی به دلیل وجود سواحل دریای خزر و همچنین جاذبه‌های تاریخی و طبیعی بسیار زیبا و چشم نواز همیشه ایام یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های توریستی و تفریحی کشور بوده و علاوه بر اینکه به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و همسایگی با چندین کشور حاشیه دریای خزر در حوزه تجاری نیز از جایگاه خاصی در ایران برخوردار است.

بلوار انزلی با قدمتی ۱۰۰ ساله

«بلوار انزلی» با منظره کم نظیرش، نزدیک به ۱۰۰ سالی است که چشم‌ها را به ضیافت تماشا فرا می‌خواند. بوستان ساحلی قدس (بلوار) که از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری بندر انزلی محسوب می‌شود، در مرکز این شهر قرار گرفته و از جمله آثار میراث فرهنگی این شهرستان بوده که به ثبت ملی رسیده است.

در فضای دوست داشتنی این بوستان، تماشای کشتی‌های پهلو گرفته در لنگرگاه، پرواز کاکایی های سپید بال، شولای مه بر شاخ و برگ درختان سبز و پیچک‌ها و سوسوی فانوس‌های دریایی، غبار ملال را از دل و ذهن آدمی دور می‌کند.

اهالی شهر ساحلی انزلی لحظات تلخ و شیرین بسیاری را با قدم زدن در این بوستان پشت سر گذاشته‌اند. آنها شور عاشقانه‌های خود را به آلاچیق‌ها و چمن‌های تر از شبنم بلوار می‌سپارند و حکایت اندوه نشسته بر دلشان را با امواج ترانه خوان دریا در میان می‌گذارند. این مکان در میان گردشگران نیز بسیار شناخته شده است و بلوار انزلی میزبان گردشگران در هر ۴ فصل سال است. درخشش انوار خورشید تابستان بر گستره امواج، جامه سبز بهار بر قامت درختان، خنکای نسیم تابستان و ابرهای آسمان زمستان در این بوستان ساحلی تماشایی تر از دیگر نقاط شهر است.

یکی از اولین مکان‌هایی که گردشگران شهر انزلی راهی آن می‌شوند و همواره از منظر تحسین بر انگیزش به وجد آمده‌اند، این بوستان ساحلی است. چشم انداز بندرگاه، چراغ‌های روشن کشتی‌ها وقتی خورشید در حال غروب کردن است و یا صدای بوق کشتی‌ها که در آمدن و رفتنشان طنین انداز می‌شود، ذهن و خیال آدمی را مسحور می‌سازد.

بلوار انزلی؛ یکی از مظاهر ورود مدرنیته به ایران

عزیز طویلی در کتاب تاریخ جامع انزلی درباره پیشینه بلوار عنوان کرده که از تاریخ دقیق احداث بلوار سند معتبری در دست نیست ولی آنچه‌که مسلم است در زمان حکومت مرحوم عمید همایون بلوار وجود داشته است. وی همچنین به مدارک موجود در بایگانی شهرداری انزلی اشاره می‌کند که در آنها چنین نوشته شده «بلوار تحتانی و فوقانی از سال ۱۳۰۱ شمسی به وسیله شهرداری احداث و به مرور آباد شد که جمع مساحت آن ۲۳۳۸۲ متر مربع است.»

اسناد موجود نشان دهنده از این موضوع است که در ساخت، تکمیل و فضا سازی های این بوستان از پارک ساحلی در بادکوبه با نام بلوار و همچنین معماری اروپای شرقی الهام گرفته شده است.

مسئول کمیسیون فرهنگی انجمن توسعه انزلی در اینباره گفتگو با خبرنگار مهر اظهار می‌کند: بلوار انزلی را به نوعی می‌توان یکی از مظاهر ورود مدرنیته به ایران از طریق مهم‌ترین بندر شمال کشور دانست، چرا که این بلوار از اولین پارک‌ها یا فضاهای عمومی مدرن ایران محسوب می‌شود که قدمتش به ابتدای قرن جاری بر می‌گردد.

آرمین صافدل می‌افزاید: مسیر طولی و آرام این بلوار در جوار دریا برای پیاده روی، چشم انداز منحصر به فرد آن به اسکله و محوطه بندری و فضای نوستالژیک بلوار انزلی از عمده دلایل محبوبیت این بلوار است که بسیاری از گردشگران و شهروندان را در روزهای مختلف سال به اینجا کشانده و سبب شده که این بلوار از محبوب ترین جاذبه‌های گردشگری انزلی باشد.

صافدل یادآور می‌شود: البته اگر مبلمان و کف سازی مناسب‌تری نیز برای آن طراحی شود که تردد آسان‌تر همه اقشار از جمله سالمندان و معلولین فراهم شود، بیش از این می‌تواند شهروندان و گردشگران را به خود علاقه مند کند.

لزوم تلاش برای حفظ معماری زیبای بلوار انزلی

متأسفانه متولیان امر در حفظ شکوه بلوار انزلی چندان کوشا نبوده‌اند. ساماندهی دکه‌ها، وضعیت سرویس‌های بهداشتی، لزوم انجام به موقع مرمت‌ها، ضرورت توجه بیشتر به فضای سبز از جمله مواردی است که در این حوزه مطرح می‌شود.

واقعیت این است که بلوار انزلی از آنچه در عکس‌ها و خاطرات گذشته و تابلوهای نقاشان این شهر شاهدش هستیم، فاصله گرفته است.

صافدل در این باره به خبرنگار مهر می‌گوید: یکی از معمارانی که در زیباسازی این بلوار نقش بسزایی داشت، استاد «ستار روزگار» بود که جدا از ساخت پلکان ضلع شرقی بلوار که امروز به پلکانِ عشق معروف است، مجسمه‌های بسیاری در شمایل فرشته‌های بالدار نیز در بلوار انزلی وجود داشته که هنر این استاد است. متأسفانه نسل‌های بعد در حفظ هارمونی و شاخصه‌های معماری بلوار تعهد نداشتند و بلوار انزلی طی دهه‌های اخیر بنا به آسیب‌های طبیعی دچار تخریب‌هایی شد که بعدها در هر دوره مدیریت شهری بنا به سلیقه خویش معماری بلوار را اصلاح و مرمت کردند و امروز بلوار انزلی از آن بافت قدیمی خود دور شده است.

وی می‌افزاید: معماری بلوار تا حد زیادی از دست رفته و جایگاه اجتماعی بلوار انزلی نیز کمرنگ شده که انتظار می‌رود مدیریت شهری با اجرای طرح‌های هنری، فرهنگی، اجتماعی فاخر بتواند محیط بلوار را از نظر اجتماعی پویا و با نشاط سازد.

ضرورت توجه ویژه به بلوار انزلی

مدیر اداره فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری انزلی در این باره در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار می‌کند: بلوار انزلی یکی از مناطق ویژه گردشگری شهر انزلی است که نظیرش در کشور خودمان کمتر دیده شده هرچند معتقدم در دنیا نیز ساخت چنین بلواری کم نظیر است.

حامد سمیعی همچنین به وجود برخی ضعف‌ها در این بلوار به رغم وجود زیبایی‌های منحصربه فرد آن، ادامه می‌دهد: این بلوار هم اکنون از نظر زیبایی‌های طبیعی و جلوه‌های بصری برای گردشگران و شهروندان یک مکان قابل تحسین و جذاب است اما ضعف‌هایی دارد که نیازمند به بهسازی و ساماندهی است.

وی با تأکید بر لزوم ساماندهی غرفه‌های حاشیه بلوار، تصریح می‌کند: باید این دکه‌ها و گاری‌ها به تناسب با زیبایی‌های بصری بلوار زیباسازی شوند تا همخوانی و هارمونی خاصی با معماری این بلوار برای بیننده ایجاد کند. البته پیشنهادهایی به شهرداری انزلی داده شده است.

سمیعی درباره اجرای برنامه‌های فرهنگی در بلوار می‌گوید: یکی از مواردی که حتماً باید مورد توجه قرار گیرد، اجرای برنامه‌های فرهنگی در نقاط گردشگری به ویژه در اماکنی نظیر بلوار انزلی است تا مردم به واسطه برگزاری برنامه‌های فرهنگی، انگیزه بیشتری برای حضور در این اماکن داشته باشند.

وی با بیان اینکه یکی از برنامه‌ها «جمعه‌های فرهنگی بلوار» است که قرار بوده پیش از نوروز آغاز شود، ادامه می‌دهد: این برنامه به صورت آزمایشی یک هفته در بلوار اجرا شد که شاهد بازخورد بسیار خوبی بودیم.

اهمیت حفظ و معرفی جاذبه‌های گردشگری

بی تردید بلوار انزلی از جاذبه‌های گردشگری کم نظیری است که نیاز چندانی به معرفی ندارد. در آلبوم عکس اکثر مسافران و گردشگرانی که به استان گیلان و شهرستان انزلی سفر کرده‌اند حتماً عکس‌هایی از منظره زیبا و منحصربه فرد این بلوار دیده می‌شود. همانظور که بسیاری نیز شاهد مناظری بدیع از این بلوار در قاب جعبه جادو و پرده سینما هنگام تماشای فیلم‌های سینمایی و تلویزیون بوده‌اند. اما آنچه این روزها بیش از گذشته ضرورت آن احساس می‌شود، احیای بافت کهن بلوار انزلی و حفظ و نگهداری شایسته از آن است که گنجینه‌ای ارزشمند نه تنها برای شهر گردشگرپذیر انزلی، بلکه برای گیلان و ایران محسوب می‌شود.